Με έμφαση στη θρησκευτική αξιοπρέπεια και το νομικό πλαίσιο που διέπει τη διαφύλαξη της πολιτισμικής κληρονομιάς, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 2ου Συνεδρίου του Διεθνούς Παρατηρητηρίου του Θρησκευτικού Φονταμενταλισμού.
Η επίσημη πρεμιέρα της διοργάνωσης πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της προηγούμενης Πέμπτης 2 Ιουλίου 2026, στις εγκαταστάσεις της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης στο Κολυμπάρι Χανίων, με κεντρικό θεματικό άξονα: «Φονταμενταλισμός και Προστασία των Θρησκευτικών Μνημείων και Τόπων».
Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Παρατηρητηρίου, Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμος, ο οποίος υπογράμμισε τον κομβικό ρόλο της έγκυρης ενημέρωσης ως μέσο πρόληψης απέναντι στα φαινόμενα φανατισμού.
Παράλληλα, την Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο της Εκκλησίας Κρήτης εκπροσώπησε ο Μητροπολίτης Λάμπης και Σφακίων κ. Ιωακείμ, ενώ στον χαιρετισμό του ο οικείος ποιμενάρχης, Μητροπολίτης Κισάμου και Σελίνου κ. Αμφιλόχιος, ανέδειξε τη στενή σύνδεση των ιερών χώρων με τη θρησκευτική στάση ζωής.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης αναγνώστηκε χαιρετισμός της Υφυπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, ενώ τοποθετήθηκε και ο διευθυντής του Επιστημονικού Συμβουλίου του Παρατηρητηρίου, αναπληρωτής καθηγητής του ΑΠΘ, Πέτρος Παναγιωτόπουλος.
Το θεολογικό και κοινωνιολογικό υπόβαθρο των φονταμενταλιστικών επιθέσεων σε ιερά μνημεία ανέπτυξε στην κεντρική του εισήγηση ο διευθυντής της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, Κωνσταντίνος Ζορμπάς.
Στην πρώτη συνεδρία που ακολούθησε, οι παρευρισκόμενοι παρακολούθησαν δύο εξειδικευμένες τοποθετήσεις: ο καθηγητής Θεολογίας του ΑΠΘ, Χρήστος Τσιρώνης, προσέγγισε τα θρησκευτικά μνημεία ως πεδία διαλόγου και ειρηνικής συνύπαρξης, ενώ η επιστημονική συνεργάτιδα του ΚΕΘΕΑ, Ε. Σπανού, ανέλυσε τις προκλήσεις του ισχύοντος νομικού πλαισίου προστασίας. Η πρώτη ημέρα του συνεδρίου, το οποίο παρακολούθησε πλήθος κληρικών και λαϊκών, ολοκληρώθηκε με γόνιμη συζήτηση και ερωτήσεις από το κοινό.
Σε ειδικότερη τοποθέτησή του στο ΘΡΑΚΗ ΝΕΤ, ο Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμος αναφέρθηκε εκτενώς στο συνέδριο, εστιάζοντας στον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει η Εκκλησία απέναντι στις γενεσιουργές αιτίες και τις δομές του θρησκευτικού φονταμενταλισμού.
«Το συνέδριο αυτό είναι το δεύτερο που πραγματοποιεί η Ιερά Μητρόπολη, στην οποία ανήκει το Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Θρησκευτικού Φονταμενταλισμού. Πιο πολύ προσεγγίσαμε τον ρόλο της εκκλησίας, της παράδοσης και γενικότερα της ορθοδοξίας πάνω σε αυτά τα θέματα, που μερικά προκύπτουν καινούργια στην εποχή μας.
Έτσι, λοιπόν, ασχοληθήκαμε πέρυσι με τις αρχικές δομές του φονταμενταλισμού. Τι σημαίνει φονταμενταλισμός; Σημαίνει η ακραία τοποθέτηση και η βίαιη προσπάθεια επιβολής των απόψεών μου μέσα στην κοινωνία.
Αυτό, για την Εκκλησία, η οποία διαπνέεται από ένα πνεύμα ελευθερίας και ένα πνεύμα, όπως το όρισε ο ίδιος ο Χριστός λέγοντας “ὅστις θέλει”, ως πρόταση ζωής, είναι ένα τέτοιο πνεύμα βιαιότητας, σε κάθε μορφή βίας.
Από το να βγαίνουμε στους δρόμους και να φωνάζουμε με τους εσταυρωμένους και τις εικόνες στα χέρια, μέχρι το να μιλούμε απρεπώς και ταπεινωτικά ή με ρητορική μίσους απέναντι σε άλλες θρησκείες, ή να μιλούμε εναντίον ανθρώπων ή για ανθρώπους οι οποίοι θέλουν να ζήσουν με έναν άλλο τρόπο ζωής, όχι με αυτόν που γνωρίζει και προτείνει η Ορθόδοξη Εκκλησία», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος.
Εν κατακλείδι, το συνέδριο ανέδειξε την επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία ενός ισχυρού νομικού και θεολογικού αναχώματος που θα προστατεύει τους ιερούς τόπους από τις σύγχρονες εξτρεμιστικές απειλές.
Μέσα από τις εργασίες του και τις καίριες επισημάνσεις του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως, κατέστη σαφές ότι η Ορθοδοξία οφείλει να λειτουργεί ως πεδίο ελευθερίας και ειρηνικής συνύπαρξης, απορρίπτοντας κάθε μορφή βίας ή ταπεινωτικής ρητορικής.
Η έγκυρη ενημέρωση και ο κοινωνικός διάλογος αποτελούν, σε αυτή την κατεύθυνση, τα μοναδικά εργαλεία πρόληψης απέναντι στα φαινόμενα του τυφλού φανατισμού.
