Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026
Η πρώτη απελευθέρωση του Δεδέαγατς-Αλεξανδρούπολης
Στις 12 Ιουλίου 1913 – Τα γεγονότα μετά από αυτήν
του Βασίλειου Ναζλή
Α’ Μέρος
Α’ Μέρος
– Μετά την συνθήκη του Λονδίνου της 17/30ης Μαϊου 1913, κατά τον Β’ Βαλκανικό πόλεμο, επιδιώχθηκε η ειρήνη στα Βαλκάνια, όμως υπήρχαν πολλά ζητήματα και διεκδικήσεις από τα κράτη.
– Η Βουλγαρία, στις πάγιες εδαφικές της διεκδικήσεις, αρνήθηκε να δεχτεί την πραγματικότητα, που διαμορφώθηκε στα πολεμικά πεδία και έτσι προετοιμάστηκε για στρατιωτική επέμβαση και διεκδίκηση εδαφών, με αποτέλεσμα να εμπλακεί, ως ήταν φυσικό σε πόλεμο.
– Επιτέθηκε στις ελληνικές και σερβικές δυνάμεις, διεκδικώντας να καταλάβει τις περιοχές της Νιγρίτας και του Παγγαίου, αλλά και αυτές της ευρείας περιοχής της Γευγελής, που ανήκε στους Σέρβους.
– Η Ελλάδα και Σερβία ,την 19 Μαϊου/1 Ιουνίου είχαν υπογράψει συνθήκη ειρήνης, φιλίας και αμοιβαίας συνεργασίας και άμυνας με κοινά σύνορα, με αποτέλεσμα, την εκ των πραγμάτων στρατιωτική εμπλοκή.
– Την 12 Ιουλίου 1913, στα στενά της Κρέσνας, διεξήχθη σφοδρή μάχη, που σταδιακά έφερε την νίκη στα ενιαία συμμαχικά στρατεύματα Ελλάδας Σερβίας.
* – Την 12 Ιουλίου 1913, στο Δεδεάγατς-ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ, αποβιβάστηκαν αγήματα του ελληνικού στόλου, απ’ όπου πριν λίγες μέρες αποχώρησαν οι Βούλγαροι.
– Σε λίγες μέρες, την 28 Ιουλίου/10 Αυγούστου 1913, ο Β’ Βαλκανικός πόλεμος έληξε και ΔΥΣΤΥΧΩΣ Η ΔΥΤΙΚΗ ΘΡΑΚΗ ΔΕΝ ΠΕΡΑΣΕ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.
** Τα γεγονότα αυτά θα σας μεταφέρω εδώ, όπως καταγράφηκαν στην εφημερίδα ΣΚΡΙΠ.
1.-* Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΟΥ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ ΥΠΟ ΤΟΥ ΣΤΟΛΟΥ ΜΑΣ.
“Περί την 03.00, δόθηκε από το Επιτελείο το παρακάτω επίσημο ανακοινωθέν.
– Χθές 12 Ιουλίου, ημέρα Παρασκευή, το πρωί, το Δεδέαγατς καταλήφθηκε από τον Ελληνικό Στόλο με ναυτικά αγήματα.
Πριν από την κατάληψη, οι πρόξενοι των ξένων Δυνάμεων στο Δεδέαγατς, είδαν να παραπλέει στην θάλασσα, το ελληνικό ανιχνευτικό “ΙΕΡΑΞ” και ρώτησαν τον κυβερνήτη του, αν ο ελληνικός στόλος προτίθεται να καταλάβει την πόλη.
– Ο ναύαρχος ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ, στον οποίο διαβιβάστηκε η ερώτηση από τον κυβερνήτη, απάντησε καταφατικά.Αυτός εκπλήρωσε τις εντολές που του δόθηκαν και προέβη στην κατάληψη.
– Η διαταγή για κατάληψη του Δεδέαγατς δόθηκε για λόγους στρατηγικούς και για την προστασία του ελληνικού πληθυσμού της Δυτικής Θράκης, γιατί ο βουλγάρικος στρατός προέβη σε βιαιοπραγίες, κατέστρεψε με φωτιά μέρος της πόλης και απήγαγε εκατοντάδες Ελλήνων προκρίτων της, ως και από Μάκρη και Ξάνθη.
– Εσφαξε πολλούς και ακόμη είναι άγνωστος ο ακριβής αριθμός τους και εγκατέλειψε ολόκληρη την περιφέρεια στην αναρχία και στην διάθεση των κομιτατζήδων.
– Εκτός αυτού, η κατάληψη του Δεδέαγατς, επιβαλλόταν και λόγω της επικίνδυνης προέλασης στην Θράκη του τουρκικού στρατού”.
ΣΚΡΙΠ 17-7-1913.
2.- * Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ ΠΩΣ ΕΜΦΑΝΙΣΤΗΚΕ Ο “ΙΕΡΑΞ”. ΑΓΝΩΣΤΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑ ΟΡΓΙΑ.
ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ 13 ΙΟΥΛΙΟΥ.
– Πέρασαν πενήντα ώρες από την φυγή των απαίσιων Βουλγάρων και ακόμη δεν μπορούμε να συνέλθουμε από τον τρόμο και την συντριβή.
– Τέτοια ήταν η ψυχολογική κατάσταση των κατοίκων του Δεδέαγατς, ώστε μετά την φυγή των Βουλγάρων και την εμφάνιση του πρώτου πλοίου του στόλου μας, που αγνόησε την ζώνη των τορπιλών στην θάλασσα., που δεν μπορούσαν να εκδηλώσουν την χαρά τους.
– Οταν εμφανίστηκε μπροστά στο λιμάνι ο “ΙΕΡΑΞ”, καμμιά φωνή δεν είχε την δύναμη να ζητωκραυγάσει και να εκδηλώσει τον ενδόμυχο ελληνισμό του ελληνικού Δεδέαγατς.
– Την 03.00 της 11ης Ιουλίου 1200 Βούλγαροι στρατιώτες, κυρίως οι γεροντότεροι, οπλισμένοι με παλιά όπλα, από εκείνα που προμήθευσαν οι Ρώσοι τους βουλγάρικους πληθυσμούς, κατά τον ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1878, αποχωρούσαν. Οι αξιωματικοί με τους στρατιώτες και με τις αποσκευές τους, μετέφεραν τα πυρομαχικά και τα πυροβόλα τους και αναρίθμητα οικιακά σκεύη, που έκλεψαν και ερήμωσαν τα σπίτια και τα καταστήματα.
– Επιβιβάστηκαν σε αμαξοστοιχία και αναχώρησαν για Γκιουμουλτζίνα-ΚΟΜΟΤΗΝΗ και από εκεί μέσω μονοπατιών της Ροδόπης, θα μπούν στο βουλγάρικο έδαφος.
Μόνο από τον σταθμό αυτό μπορούσαν να φύγουν, γιατί αν πήγαιναν προς Δυσμάς ή Ανατολάς, θα τους συλλάμβανε είτε ο ελληνικός στρατός, είτε ο τουρκικός.
– Πριν εγκαταλείψουν το πολύπαθο Δεδέαγατς, έβαλαν φωτιά στις αποθήκες της παραλίας που ήταν όλες ιδιωτικές, ως και σε σωρούς εμπορευμάτων και τροφίμων, που ανήκαν επίσης σε ιδιώτες.
– Λόγω της πυρκαγιάς αυτής και του ισχυρού ανέμου, πήρε μεγάλες διαστάσεις και απείλησε ολόκληρη την πόλη.
– Εφτά μεγάλες και γεμάτες αποθήκες, με εμπορεύματα και τροφές ακόμη καίγονται. Το θέαμα είναι απελπιστικό.Θεριστικές μηχανές, άροτρα, άλευρα, έπιπλα, ανακατεμένα καίγονται και ο καπνός από την φωτιά, καλύπτει όλη την πόλη.
– Την παραμονή της εκκένωσης, τα βλέμματα στρεφόταν προς το ελληνικό ανιχνευτικό του στόλου μας, που με εμπόδια για πολλές μέρες , περιπολούσε σε απόσταση 5 μιλίων από το Δεδέαγατς μέχρι την Μάκρη, περιμένοντας την στιγμή για να στρέψει προς βοήθεια μας.
– Επί ένα μήνα, είμασταν εντελώς αποκλεισμένοι και έγκλειστοι στα σπίτια μας, με διαταγή των Βουλγάρων.Στερηθήκαμε και τον Δεσπότη μας, που είχαν φυλακίσει, βγαίναμε από τα σπίτια μας, όσες φορές με την συνοδεία βουλγάρων στρατιωτών, μας οδηγούσαν στον περίβολο της Μητρόπολης, ως πρόβατα επί σφαγής, κλεισμένοι εκεί, για να υποστούμε τις ληστρικές τους επιθέσεις.
– Όσοι πλήρωναν αφήνονταν προσωρινά ελεύθεροι και οι άλλοι φυλακιζόταν, έτσι, λίγες μέρες πριν την εκκένωση, μάζεψαν από τους φτωχούς κατοίκους περίπου 1.000 λίρες.
– Το χειρότερο όλων είναι ότι οι μέχρι χθες εκθειαζόμενοι και θαυμαζόμενοι από την Ευρώπη, για τον πολιτισμό τους, Βούλγαροι στρατιώτες, ακολουθώντας το παράδειγμα των αξιωματικών τους, προέβησαν σε βιασμούς κοριτσιών, ιδίως μουσουλμανίδων από εφτά χρονών και πάνω.
Όλα αυτά τα γνωρίζουν με λεπτομέρειες ο Πρόξενοι, που όπως πληροφορηθήκαμε, τα ανέφεραν στους αξιωματικούς του στόλου.
– Απο το Δεδέαγατς, απήγαγαν 240 πρόκριτους Ελληνες και από την Μάκρη 90. Μεταξύ των άλλων έσφαξαν τον ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Θ. και ΑΝΤΩΝΙΟΥ Απόστ. 70 χρονών, αφού προηγουμένως είδε τα φρικιώδη όργια σε βάρος των μελών της οικογένειάς του.
– Όλα τα πλοιάρια πριν καιρό τα έβαλαν στην είσοδο του λιμανιού και την απέκλεισαν και όσα ήταν στην ακτή άλλα τα τρύπησαν και άλλα τα έκαψαν.
Αποφασιστικοί λεμβούχοι, αναγκάστηκαν με τα χέρια να μεταφέρουν πάνω τα βυθισμένα πλοιάρια στο λιμενίσκο, κάποια βάρκα και να συναντήσουν το ανιχνευτικό του στόλου και ενημέρωσαν για τα συμβαίνοντα.
– Αυτό ήταν ο “ΙΕΡΑΞ” με κυβερνήτη τον αντιπλοίαρχο ΚΡΙΕΖΗ Αλέξανδρο, που αψήφησε τον κίνδυνο από τις τορπίλες κα κατέπλευσε στην πόλη.
– Αποβιβάστηκε αμέσως, για να συνεννοηθεί με τους Πρόξενους και τον Μητροπολίτη, για την δημιουργία πολιτοφυλακής, για την κατάσβεση της φωτιάς και των μέτρων που θα έπρεπε να ληφτούν για την ασφάλεια της πόλης.
– Ο Μητροπολίτης και οι Πρόξενοι Γαλλίας, Αγγλίας, Αυστρίας και Ιταλίας, είναι άξιοι ευγνωμοσύνης, για την προστασία που παρείχαν στους κατοίκους αδιάκριτα σε όλους, φυλής και θρησκεύματος, κατά το διάστημα της βαρβαρικής αλήστου μνήμης επιδρομής.
Ιδίως ο Πρόξενος της Γαλλίας και Ελλάδας ΤΑΚΕΛΑ, παρείχε μεγάλες υπηρεσίες στους μουσουλμάνους και τους Ελληνες.
– Την 15.00, εξήλθε από το “ΙΕΡΑΞ” ο ύπαρχος, υποπλοίαρχος ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. και συνεννοήθηκε με τον Μητροπολίτη και τους Πρόξενους, για την λήψη συμπληρωματικών μέτρων ασφαλείας, μέχρι την άφιξη του υπόλοιπου στόλου.
– Την 18.00, κατέπλευσαν τα θωρηκτά “ΣΠΕΤΣΕΣ” και “ΥΔΡΑ”, τα αντιτορπιλικά “ΑΣΠΙΣ” και “ΘΥΕΛΛΑ” και μετά από μια ώρα ο “ΑΒΕΡΩΦ”.
Όλα τα πλοία ακολούθησαν την ακτή της Αίνου, σύμφωνα με τις υποδείξεις του κυβερνήτη του “ΙΕΡΑΞ”.
– Την επομένη 12η Ιουλίου πρωί, έγινε η κατάληψη της πόλης από αγήματα του στόλου, αφού την προηγούμενη νύχτα το αντιτορπιλικό “ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ”, κανονιοβόλησε μικρό τμήμα βουλγάρικου ιππικού, που λεηλατούσε παραλιακά χωριά.
– Περισσότερο όλων υπέφεραν οι Τούρκοι, που δεν μπορούν να ξεχάσουν τους 400 αθώους μουσουλμάνους, που οι κομιτατζήδες με αρχηγό τον ΤΣΕΡΝΟΠΕΕΦ, σκότωσαν με λόγχες στους δρόμους όταν κατέλαβαν το Δεδέαγατς τον Νοέμβριο του 1912.
– Το φρικώδες όραμα της βαρβαρικής επιδρομής άρχισε να διαλύεται.
– Η ΚΥΑΝΟΛΕΥΚΗ ΚΥΜΑΤΙΖΕΙ ΠΕΡΗΦΑΝΑ ΣΤΟΥΣ ΙΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΚΑΙ ΒΑΛΣΑΜΩΝΕΙ ΤΙΣ ΠΛΗΓΕΣ ΜΑΣ.* ΣΚΡΙΠ 13-7-1913.
3. * ΨΗΦΙΣΜΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΟΥ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ.
“Την Δευτέρα 29 Ιουλίου 1913, στο Δεδέαγατς πραγματοποιήθηκε πάνδημο συλλαλητήριο, όπου μίλησαν ο ΜΑΝΕΣΙΔΗΣ Δημήτριος και ο ΕΜΙΝ Μπέης.
– Ο λαός δια βοής ενέκρινε ψήφισμα διαμαρτυρίας εναντίον των βουλγαρικών θηριωδιών και με δάκρυα στα μάτια ικέτευε τον βασιλιά ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ να μην παραδώσει το Δεδέαγατς στους σφαγείς και ατιμωτές Βουλγάρους.
Με αυτό ευγνωμονούσαν τις Ελληνικές αρχές. Το ψήφισμα επιδόθηκε στους Πρόξενους.* ΣΚΡΙΠ 31-7-1913.
4.-* ΑΦΙΞΕΙΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΘΡΑΚΗ (…στον Πειραιά)
-Με τα πλοία “ΕΛΕΝΗ” του Πανταλέοντος και το “ΠΕΛΟΠΟΞ” της Κυκλαδικής, την 31η Ιουλίου 1913, που απέπλευσαν στον Πειραιά, ήρθαν πολλοί πρόσφυγες από Ξάνθη και Δεδέαγατς, που αφηγούνται ότι γενική και μεγάλη είναι η κάθοδος των Ελλήνων και πολλών μουσουλμάνων κατοίκων στην παραλία, για να αποφύγουν εκ νέου την υποδούλωση στον βουλγάρικο ζυγό, σύμφωνα με την συνθήκη του Βουκουρεστίου.
– Οι συγκεντρωμένοι στην παραλία πρόσφυγες ζητούν την οικογενειακή τους μετανάστευση.* ΣΚΡΙΠ 1-8-1913.
5.- * ΟΙ ΑΠΑΧΘΕΝΤΕΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΒΟΥΛΓΑΡΩΝ.
Όπως τηλεγραφούν από το Παρίσι, με ενέργειες της Γαλλικής κυβέρνησης, ως προστάτιδας των Ελλήνων υπηκόων στην Βουλγαρία, εξακριβώθηκε ότι κρατούνται από των αποχωρούντων Βουλγάρων ως όμηροι ομογενείς, 29 από Καβάλα μεταξύ των οποίων και ο Επίσκοπος στο Βάϊκούμ, 39 από Ξάνθη στο Σλίβεν και 266 από Μάκρη και Δεδέαγατς και των περιχώρων στην Στάρα Ζαγόρα.* ΣΚΡΙΠ 3-8-1913.
6.- * Η ΠΡΟΕΛΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ. ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΥ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ.
Κωνσταντινούπολη 6 Αυγούστου.
– Ρωτήθηκε ο Μέγας Βεζύρης για την βουλγάρικη διαμαρτυρία-νότα, επιβεβαίωσε την κατάληψη του Διδυμοτείχου και Σουφλίου, για λόγους στρατηγικούς.
– Η εφημερίδα “ΤΑΝΙΝ”, γράφει ότι οι Ελληνες κάτοικοι του Δεδέαγατς, ζήτησαν από τον Ελληνα διοικητή να μη εκκενώσει την πόλη. Τους είπε ότι όφειλε να την εκκενώσει, αλλά ζήτησε από τον Τούρκο διοικητή του Διδυμοτείχου, να προστατεύσει τους Ελληνες και Μουσουλμάνους του Δεδέαγατς και των περιχώρων και τον ειδοποίησε για την αναχώρησή του.
– Η εφημερίδα συμβούλευσε την Τουρκία να διαπραγματευτεί με την Βουλγαρία..* ΣΚΡΙΠ 7-8-1913.
Βασίλειος Ναζλής
Υποστράτηγος ΕΛ.ΑΣ ε.α.
Η πρώτη απελευθέρωση του Δεδέαγατς-Αλεξανδρούπολης
Στις 12 Ιουλίου 1913 – Τα γεγονότα μετά από αυτήν
ΣΚΡΙΠ 9-8-1913.
Συνεχίζεται…
Βασίλειος Ναζλής
Υποστράτηγος ΕΛ.ΑΣ ε.α.
του Βασίλειου Ναζλή
B’ Μέρος
B’ Μέρος
Το ζήτημα της κατοχής της Θράκης προκάλεσε τα πολεμικά γεγονότα και εξ αυτού τις διπλωματικές ενέργειες των ενδιαφερομένων, που εξελισσόταν την περίοδο εκείνη.
*- Η εφημερίδα ΣΚΡΙΠ, σε πρωτοσέλιδο τίτλο της, την 8η Αυγούστου 1913 καταγράφει
ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΟΥΛΓΑΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ.
“Το ζήτημα της κατάληψης της Θράκης από τον τακτικό βουλγάρικου στρατού, για την εφαρμογή των δύο συνθηκών, του Λονδίνου και Βουκουρεστίου, δεν φαίνεται ότι θα λυθεί με ευχέρεια, όπως φαντάζονται οι ενδιαφερόμενες για την αποκατάσταση της βουλγαρικής “φιλοτιμίας” και αξιοπρέπειας Ευρωπαϊκες Δυνάμεις.
– Η Τουρκία, επέλεξε την κατάλληλη στιγμή να ανακαταλάβει τα εδάφη που απώλεσε στην Θράκη και δεν είναι βέβαια διατεθειμένη να τα εγκαταλείψει, χωρίς ανταλλάγματα.
Γνωρίζει η Τουρκία, καλύτερα από κάθε άλλο, την μέθοδο και τον τρόπο παρέλκυσης τέτοιων ζητημάτων, καθώς και τους διπλωματικούς ελιγμούς, που εμφανίζονται ως απάντηση στις ευρωπαϊκές συστάσεις , που συνήθως καταλήγουν σε αρνητική… ομοφωνία των Δυνάμεων, σε κάθε εκβιαστικό μέσο.
– Δυστυχώς η ελληνική διπλωματία είναι απόλυτα καιροσκοπική, προσηλωμένη αποκλειστικά στο δόγμα της ισορροπίας, που εμφάνισε κατά τον Β’ (Βαλκανικό πόλεμο), με ευλάβεια, ενώ ανέχθηκε κατά τον Α’ την ασύστολη παραβίαση του και συμφώνησε στην αδικαιολόγητη ανισορροπία των εδαφικών της κτήσεων.
– Δεν θέλησε να επωφεληθεί της ευκαιρίας που δόθηκε, εν σχέση με τους συμμάχους, για την ανάκτηση των δικαιωμάτων επί της Θράκης.
Εμεινε πιστή στην ανατομική θεωρία της σπονδυλικής στήλης και εξακολουθεί να πιστεύει ότι η Θράκη αποτελεί για την Ελλάδα δυσβάσταχτο βάρος, που ακόμη αν της δινόταν ως δώρο, όφειλε να μη το δεχτεί.
– Το ζήτημα αυτό το εγκατέλειψε στην τύχη του και η συνδιάσκεψη του Βουκουρεστίου την βρήκε χωρίς ενδιαφέρον για αυτό της Θράκης και υπερθεμάτισε μάλιστα, υπέρ της Βουλγαρίας, για τα δικαιώματα της επί της Θράκης.
– Η Ελλάδα, εφ’ όσον άφησε το ζήτημα της Θράκης εκτός των όρων της ειρήνης, θα ήταν αφέλεια να περιμένει, οι σύμμαχοι της ή οι Δυνάμεις να φροντίσουν γι’ αυτό.
– Ομως ο νέος πόλεμος, οι νέες νίκες και κυρίως οι βουλγαρικές ωμότητες και θηριωδίες, έδωσαν την αφορμή στην διπλωματία της Ελλάδας, να ξεφύγει από τις πρώτες της δηλώσεις και αποφάσεις, τροποποίησε τις δηλώσεις αυτές για τις Σέρρες, Δράμα και Καβάλα.
– Δυστυχώς η διπλωματική Ελλάδα, είχε ασθενή αντίληψη για την αξία των στρατιωτικών νικών και θριάμβων των ελληνικών όπλων.
Τελευταία έμαθε, ποιά ήταν και όφειλε να είναι η θέση της Ελλάδας, μετά τις νίκες της απέναντι του κατά κράτος ηττηθέντα εχθρού.
– Πριν ακόμη τελειώσει το θριαμβευτικό στρατιωτικό της έργο, δήλωσε τις αρχές και αντιλήψεις της για την ισορροπία και την ειλικρινή της πρόθεση να μη ταφεί και εξευτελιστεί η βουλγάρικη “υπεροχή και αξιοπρέπεια”.
– Άρχισε με τέτοιες πρόωρες και επιβλαβείς δηλώσεις τις διαπραγματεύσεις της ειρήνης και δεν αποτελεί απορία ότι κατέληξε να θεωρεί διπλωματικό θρίαμβο, την επιδίκαση της Καβάλας στην Ελλάδα.
Επιδίκαση που οφειλόταν μάλιστα στην προσωπική μεσολάβηση του Γερμανού αυτοκράτορα, σύμφωνα με τις γνωστές αποκαλύψεις του ΡΕΝΕ-ΠΥΩ, που επιτεύχθηκε με προσωπική επέμβαση του βασιλιά Κωνσταντίνου.
– Πιστή πλέον στις διαβεβαιώσεις της η διπλωματία του επίσημου Κράτους, είναι υποχρεωμένη να βοηθήσει την βουλγαρική επιχείρηση της κατάληψης της Θράκης.
Ετσι σήμερα χρησιμοποιείται ως χωροφύλακας της Βουλγαρίας, με κάθε τρόπο ,όπως εκτέλεσε την ίδια υπηρεσία στην Τουρκία, για τους Κρήτες βουλευτές.
– Καλείται σήμερα να αναβάλλει την απομάκρυνση των ελληνικών στρατευμάτων, από τους χώρους της Θράκης, για να μπορέσει στο διάστημα αυτό η Βουλγαρία να τους καταλάβει με τον στρατό της, παραλαμβάνοντας απ’ ευθείας από τα ελληνικά στρατεύματα, ώστε η Τουρκία να μην τους καταλάβει πρώτη.
– ΤΑΛΑΙΠΩΡΗ ΘΡΑΚΗ ΠΟΙΑ ΜΟΙΡΑ ΣΟΥ ΕΠΙΦΥΛΑΞΕ Η ΤΥΧΗ.
Κράτησες επί τόσους αιώνες ακοίμητη την ελληνική φωτιά και ζέστανες τα ορφανά παιδιά σου και διατήρησες ως ιερή κιβωτό, την μητρική γλώσσα και την θρησκεία.
ΣΤΟΝ ΒΩΜΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ, ΘΥΣΙΑΣΕΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑΚΙΑ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΟΥ ΥΠΗΡΞΑΝ ΠΑΝΤΟΤΕ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ!!!
Σε στιγμές που εκπληρώθηκαν τα ΕΘΝΙΚΑ ΟΝΕΙΡΑ του γύρω σου ελληνισμού και η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ κυματίζει στις κορυφές των περισσότερων Μακεδονικών βουνών, σε μια στιγμή που ανέπνευσες την ημέρα της ελευθερίας και είδες να σπάνε τα δεσμά της δουλείας σου, κάτω από την λάμψη των ελληνικών όπλων, η ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΤΑΙ ΝΑ ΠΑΡΑΔΩΣΕΙ ΤΑ ΙΕΡΑ ΚΑΙ ΑΙΜΑΤΩΒΑΜΕΝΑ ΧΩΜΑΤΑ ΣΟΥ ΣΤΑ ΚΤΗΝΩΔΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑ ΠΕΛΑΜΑΤΑ!!!!
– Αν η μοίρα δεν παλινωδήσει, η δε μεταστροφή της τύχης, δεν αντιστρέψει την θέση των πραγμάτων, με την τουρκική επιμονή και απόφαση να συμπληρώσουν τα τουρκικά στρατεύματα στην Θράκη την ανακατάληψη, είμαστε υποχρεωμένοι να υποταχθούμε όλοι στις σκληρές αποφάσεις της διπλωματίας.
– Θα πνίξουμε τους λυγμούς μας και περιμένοντας άλλη ευκαιρία, ώστε να απλώσουμε τα χέρια και αποσπάσουμε από τα βουλγάρικα νύχια την Θράκη.
Ομως η ελληνική διπλωματία, δεν θα μπορεί να καυχηθεί ποτέ για τις νίκες της, ούτε να βλέπε χωρίς ντροπή τις νίκες της Ελλάδας, εφ’ όσον μια λωρίδα της Θράκης, την πατούν βουλγάρικα πόδια.
Με τα ίδια της τα χέρια, γκρέμισε τις γέφυρες, μεταξύ της Ελλάδας που μεγάλωσε και του Βυζαντινού χάους”.*
*- Η εφημερίδα συνεχίζοντας την ανάπτυξη του θέματος καταγράφει εκτενή ανταπόκριση και παραθέτει συνέντευξη του ΜΟΥΧΤΑΡ ΜΑΧΜΟΥΤ πασά, πρεσβευτής της Τουρκίας στο Βερολίνου, στην “Εθνική Εφημερίδα του Βερολίνου”, σχετικά με την προέλαση του τούρκικου στρατού στην Θράκη.
” Ρωτήθηκε για την φήμη που υπήρχε για την ελληνοτουρκική συνεννόηση και δήλωσε την άγνοια του.
Δήλωσε “αν υπάρχει τέτοια συνεννόηση και αποσυρθούν οι Ελληνες από το Δεδέαγατς και Γκιουμουλτζίνα, δεν πρέπει να επιτραπεί στους Βούλγαρους, μέχρι την οριστική λύση του θρακικού ζητήματος, να εγκατασταθούν εκεί γιατί θα απειλούν τα νώτα του τουρκικού.
Πρέπει λοιπόν κάποιος από μας να βρίσκεται εκεί και να αποσταλούν στρατεύματα στο Δεδέαγατς, για την προστασία των κατοίκων από τον “ηρωισμό των Βούλγαρων κομιτατζήδων.” *ΣΚΡΙΠ 8-8-1913.
* “Δεν γνωρίζουμε πως σκέπτεται η Κυβέρνηση, αλλά νομίζουμε ότι χωρίς υποχρεώσεις, παρατείνει την στρατιωτική κατοχή τμήματος της Θράκης, για να μη την καταλάβουν οι Τούρκοι, με το σκοπό να το παραδώσει στους Βουλγάρους.
Αν πάρθηκε τέτοια απόφαση και πραγματοποιηθεί, δεν θα ικανοποιήσει, την εθνική φιλοτιμία, γιατί αυτό θα μας κάνει χωροφύλακες της Βουλγαρίας.
Αν πάρει κάποιος υπ’ όψη του ότι οι Βούλγαροι δεν αποτελούν κράτος πολιτισμένο, που υπόσχεται ελευθερία στους ομογενείς κατοίκους της Θράκης, αλλά συρφετό λύκων, προορισμένο να σπείρει παντού από όπου θα περάσει, τον τρόμο και τον θάνατο την ατίμωση και την ερήμωση.
Μια τέτοια πράξη του ελληνικού κράτους, να παραδώσει τους ελληνικούς πληθυσμούς στους δήμιους τους, δεν υπάρχει αναμφίβολα κάτι ανάλογο στην ιστορία και θα ήταν δύσκολο σε κάποιον να την χαρακτηρίσει…
Γράφηκε σε άλλη ελληνική εφημερίδα, ότι όχι για τον λόγο, για να εξασφαλιστεί η κατάληψη της Θράκης από τους βουλγάρους, ζητήθηκε να παραμείνει ο στρατός μας, μέχρι την κάθοδο του βουλγάρικου στρατού.
Αυτό, για να εξασφαλιστούν οι Ελληνες και οι μουσουλμάνοι κάτοικοι της, από τις επιδρομές των Βουλγάρων κομιτατζήδων, που άρχισαν να κάνουν την εμφάνιση τους.
Στην περίπτωση αυτή θα δικαιολογείτο η παραμονή του στρατού μας, πέρα από την προθεσμία που ορίστηκε, γιατί ο στρατός μας δεν θα παρέμεινε ως χωροφύλακας της Βουλγαρίας, αλλά ως φρουρός των δυστυχισμένων αυτών κατοίκων, από της επιδρομής των κομιτατζήδων.” *ΣΚΡΙΠ 8-8-1913
* Συνεπεία του φόβου της καθόδου των Βουλγάρων κομιτατζήδων και του τακτικού βουλγάρικου στρατού, άρχισε η φυγή των Ελλήνων κατοίκων της Θράκης.
Στην παραλία Καβάλας συγκεντρώθηκαν 10.000 από την Ξάνθη.
Στην Αλεξανδρούπολη 12.000 και στο Πόρτο Λάγος 5.000.
Σε αυτούς δινόταν μέρα παρά μέρα, ψωμί, ρύζι και όσπρια για την επιβίωση τους. ΣΚΡΙΠ 8-8-1913
* ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΕΔΕΑΓΑΤΣ.
Την 7η Αυγούστου κατέπλευσε ατμόπλοιο που επιτάχθηκε από το Δεδέαγατς με 400 πρόσφυγες Ελληνες κατοίκους του και των γύρω χωριών. Μεταξύ τους ήταν και ο Μητροπολίτης Αίνου ΙΩΑΚΕΙΜ.
Μεταξύ των προσφύγων ήταν ακόμη και ο Διευθυντής του Υποκαταστήματος της Γερμανικής Τράπεζας της Ανατολής, με το προσωπικό της, γιατί σταμάτησε της εργασίας της, για την μεγάλη μετανάστευση των κατοίκων από τον φόβο της ανακατάληψης της πόλης από τους Βούλγαρους.
Ο Διευθυντής παρέδωσε τα κλειδιά του υποκαταστήματος, στον πρόξενο της Γερμανίας, στο Δεδέαγατς και ειδοποίησε το Κεντρικό κατάστημα στην Γερμανία, ως και σε αυτό της Κωνσταντινούπολης, για να πάρουν τα κατάλληλα μέτρα.
Το ατμόπλοιο μεταφέρθηκε στο λοιμοκαθαρτήριο του Αγίου Γεωργίου, για τις προβλεπόμενες ενέργειες απολύμανσης”.*
ΣΚΡΙΠ 9-8-1913.
Συνεχίζεται…
Βασίλειος Ναζλής
Υποστράτηγος ΕΛ.ΑΣ ε.α.
Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026
Ελληνική γλώσσα: Διαμάντι παντοτινό και διαχρονικό
Οι παγκόσμιες ημέρες εορτασμού διαφόρων γεγονότων ,δίδουν την ευκαιρία εκτός της τιμής να ασχοληθούμε όλοι με αυτό και να προβληματιστούμε.
Μια τέτοια ημέρα( παγκόσμιος) είναι αφιερωμένη και στη ελληνική γλώσσα. Στη δική μας μητρική γλώσσα. Μεγάλη τιμή και ημέρα που ο καθένας μας πρέπει να αναλογιστεί. Γιατί γίνεται τέτοια τιμή σε μια γλώσσα που την ομιλούν μόνο μερικά εκατομμύρια άνθρωποι;; Κάτι το ξεχωριστό θα έχει η ελληνική λαλιά.
Θα περίμενε κανείς μια τέτοια σπουδαία και ζηλευτή για τους άλλους λαούς μέρα να μη περάσει απαρατήρητη από την κοινωνία. Αλλά οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης έκριναν ότι το θέμα δεν «πουλάει»….όπως κοινώς λέμε. Ένα- δυο μηνύματα από την πολιτειακή ή πολιτική ηγεσία δεν σώζουν την κατάσταση Οι άλλοι τι κάναμε;; μόνο ο ιός και το ξεκατίνιασμα των ηθοποιών και αθλητριών πουλάει;;. Η γλώσσα μας, η βαριά αυτή βιομηχανία του τόπου δεν αξίζει τίποτα;;. Ούτε μια ανακοίνωση για την τιμή των όπλων;; Μόνο άλλα πράγματα μας ενδιαφέρουν;;. Το μέλλον μας δεν μας ενδιαφέρει;; γιατί η γλώσσα είναι ένα από τα στοιχεία της ταυτότητας κάθε λαού και έθνους όπως και η θρησκεία του. Οι καιροί είναι πονηροί και ως εκ τούτου πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση. Να διαφυλάξουμε το σπάνιο διαμάντι της γλώσσας μας και την τεράστια κληρονομιά που κουβαλάει.
Δεν αποτελεί υπερβολή αν γράψουμε ότι η ελληνική γλώσσα που μιλιέται σε αυτό εδώ τον τόπο για χιλιάδες χρόνια και της οποίας σπέρματα και ρίζες της βρίσκομε παντού σε όλο τον κόσμο είναι η ίδια. Έχει υποστεί βέβαια με την πάροδο χιλιάδων ετών έναν επηρεασμό αλλά παραμένει η ίδια. Λέξεις της εποχής του Ομήρου και εκφράσεις αρχαίες χρησιμοποιούμε και σήμερα.
Η γλωσσοπλαστική ικανότητα της γλώσσας μας είναι αξιοθαύμαστη. Δεν νοιώθει την ανάγκη να δανειστεί και να χρησιμοποιήσει λέξεις ξενικής προέλευσης (κακο)μεταφρασμένες αντί της παραγωγής της . Θα μπορούσαμε κάλλιστα να πούμε δισκοθήκη αντί για ντισκοτέκ. Πολλά, δυστυχώς, είναι τα παρόμοια παραπτώματα. Δεν θα αναφερθώ στα , διάφορα, σύγχρονα κλικ…
Εις την ελληνική γλώσσα έχουν γραφεί αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης. Δανείσαμε στις επιστήμες και όρους και ονόματα και ιδέες. Το λεξιλόγιο της σύγχρονης επιστήμης βρίθει από λέξεις ελληνικές τα μαθηματικά π.χ. λέγονται mathematics . Η μεγάλη πλαστικότητα και η γενεσιουργός ικανότητα γέννησης ιδεών και όρων της δίνει τη δυνατότητα να εκφράζει με διαφορετικές λέξεις τις αποχρώσεις του ίδιου πράγματος ,δυνατότητα που δεν έχουν πολλές γλώσσες. Η πλαστικότητά της βοηθά να εκφράζονται με σαφήνεια και επιστημονική ακρίβεια έννοιες πολύ λεπτές. Να μη ξεχνάμε ότι εις την ελληνική γλώσσα έχουν γραφτεί το ευαγγέλιο, οι πράξεις των Αποστόλων. Είναι η γλώσσα που χρησιμοποίησαν οι πατέρες της Εκκλησίας μας για την διατύπωση των υψηλών θεολογικών εννοιών.
Ωστόσο αυτό που αποδεικνύεται πράγματι ασύλληπτο είναι το γεγονός ότι το ελληνικό αλφάβητο κρύβει μια μυστική επίκληση! Εάν πάρουμε τα γράμματά του και τα θέσουμε στη σειρά, ως δια μαγείας εμφανίζεται μια αρχαία προσευχή που εξυμνεί το Φως και την Ψυχή! Έχουμε, λοιπόν:
«Αλ φα, βη τα Γα! Αμα δε Ελ, τα εψ ιλών. Στη ίγμα, (ίνα) ζη τα, η τα, θη τα Ιώτα κατά παλλάν Δα. (Ινα) μη νυξ η, ο μικρόν (εστί) πυρός δε ίγμα ταφή εψ ιλών, φυ (οι) Ψυχή, ο μέγα (εστί)!»
Η μετάφραση έχει ως εξής:
«Νοητέ ήλιε, εσύ που είσαι το φως, έλα στη Γη! Κι εσύ, ήλιε ορατέ, ρίξε τις ακτίνες σου στον πηλό που ψήνεται. Ας γίνει ένα καταστάλαγμα για να μπορέσουν τα Εγώ να ζήσουν, να υπάρξουν και να σταθούν πάνω στην παλλόμενη Γη.
Ας μην επικρατήσει η νύχτα, που είναι το μικρόν, και κινδυνεύσει να χαθεί το καταστάλαγμα της φωτιάς μέσα στην αναβράζουσα λάσπη, κι ας αναπτυχθεί η Ψυχή, που είναι το μέγιστο, το σημαντικότερο όλων!» Ορθόδοξη χριστιανική προσευχή δεν είναι. Έχει σπέρματα αληθείας.
Πολλά θα μπορούσε να γράψει κάποιος για το μεγαλείο και το λαμπρό μέλλον της ελληνικής γλώσσας, σε πείσμα των ελληνομηδενιστών. Η τελειότερη γλώσσα περιφρονείται στην κοιτίδα της. Όσοι τη γνωρίζουν τη σέβονται. Πιστεύω ότι δεν είμαι ο πλέον κατάλληλος υπερασπιστής της. Ένας μαθηματικός είμαι. Ο καθένας μας ας πράξει το χρέος του και το καθήκον του.
Παναγιώτης Μυργιώτης
Μαθηματικός
Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026
Οι λύσεις για να επιστρέψει ο κόσμος στον τόπο του
Μελέτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ερήμωση της ελληνικής περιφέρειας
του Φώτη Κόλλια
Μια μελέτη για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου παρουσιάζει με μελανά χρώματα την κατάσταση στην ελληνική επαρχία και προτείνει επενδύσεις. Τι είναι οι «μεταφορές κατόπιν αιτήματος».
Μόνο με ουσιαστική ενίσχυση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), με επενδύσεις σε υποδομές για τα παιδιά, την υγεία και τις μεταφορές, αλλά και με συμβολικές πρωτοβουλίες (όπως η δημιουργία πρότυπων παιδικών σταθμών ή κέντρων υγείας) μπορεί η Ελλάδα να σπάσει τον φαύλο κύκλο ερήμωσης της περιφέρειας. Μια μελέτη που παραδόθηκε πριν από λίγες ημέρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο («Improving Essential Services in the EU regions: The role of Cohesion Policy») επισημαίνει πως στην Ελλάδα το δημογραφικό τσουνάμι απειλεί να ερημώσει ολόκληρες περιφέρειες.
Το φαινόμενο αυτό ενισχύει έναν φαύλο κύκλο: η απουσία επαρκών υπηρεσιών ωθεί τους κατοίκους να εγκαταλείπουν τις περιοχές τους, γεγονός που με τη σειρά του καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη διατήρηση αυτών των υπηρεσιών.
Η κατάσταση στην Ελλάδα γίνεται ακόμα πιο δύσκολη λόγω των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων (συνδυάζει ορεινές περιοχές με δεκάδες νησιά) που καθιστούν πολύ πιο ακριβή την παροχή σειράς κοινωνικών υπηρεσιών από το δημόσιο.
· Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στη μελέτη
Ενώ η μέση πληθυσμιακή πυκνότητα κινείται σε μέτρια επίπεδα στα μεγάλα αστικά κέντρα, στις ορεινές και αγροτικές ζώνες της Ελλάδας η πυκνότητα πέφτει συχνά κάτω από τους 50 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο! Η γεωγραφική απομόνωση είναι έντονη, ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιφέρειες, ενώ οι περισσότερες περιφέρειες της χώρας βρίσκονται σε καθεστώς επίμονης πληθυσμιακής μείωσης.
· Τι είναι η «μεταφορική φτώχεια»
Η μελέτη χρησιμοποιεί έναν ακόμα δείκτη για να μετρήσει την ποιότητα ζωής στην ελληνική περιφέρεια: τον χρόνο μετακίνησης με το αυτοκίνητο. Για τους κατοίκους των απομακρυσμένων περιοχών της Ελλάδας, η απόσταση από τις βασικές υπηρεσίες μεταφράζεται σε «μεταφορική φτώχεια», μια έννοια που απέκτησε νομική υπόσταση το 2025. Η Ελλάδα διαθέτει πλήθος «απομακρυσμένων περιοχών», στις οποίες περισσότερο από το 50% των κατοίκων χρειάζονται πλέον των 45 λεπτών με το αυτοκίνητο για να φτάσουν στο πλησιέστερο αστικό κέντρο.
· «Right to Stay»: Το δικαίωμα να μείνει κάποιος στον τόπο του
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τη στρατηγική έννοια του «Right to Stay», του δικαιώματος να μείνει κάποιος στον τόπο του. Αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να διασφαλίζουν την ικανότητα των ανθρώπων να παραμένουν στις κοινότητές τους αντί να εξαναγκάζονται σε μετακίνηση λόγω οικονομικών ή δημογραφικών πιέσεων. Για την Ελλάδα, αυτό απαιτεί την αντιμετώπιση της «φτώχειας μετακίνησης», καθώς η εξάρτηση από το ιδιωτικό αυτοκίνητο είναι συντριπτική, λόγω της απουσίας εναλλακτικών δηλαδή δημοσίου δικτύου συγκοινωνιών σε πολλές περιοχές.
· Τα «αγκάθια» στον τομέα της Υγείας
Στον τομέα της υγείας, οι ανισότητες είναι χαοτικές. Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού στις ορεινές και νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας απέχει πάνω από 30 λεπτά από το πλησιέστερο νοσοκομείο. Πολλά κέντρα υγείας εκτός αστικών κέντρων αντιμετωπίζουν προβλήματα στελέχωσης και έλλειψη σύγχρονου εξοπλισμού, αν και τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σοβαρές προσπάθειες αναβάθμισής τους.
Η παιδική φροντίδα συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα των νέων οικογενειών να παραμείνουν στην περιφέρεια. Στην Ελλάδα, η προσβασιμότητα παρουσιάζει κενά, καθώς πολλοί γονείς στην περιφέρεια χρειάζονται πάνω από 30 λεπτά για να προσεγγίσουν μια επαρκή εκπαιδευτική δομή. Αυτή η έλλειψη επηρεάζει άμεσα τις επιλογές κατοικίας των οικογενειών και την τοπική προσφορά εργασίας και συντελεί στον φαύλο κύκλο ερήμωσης. Οι νέες οικογένειες δεν έχουν πρόσβαση σε επαρκείς υποδομές εκπαίδευσης και φεύγουν από την επαρχία. Έτσι, η τελευταία χάνει νέους και ειδικευμένους ανθρώπους, με αποτέλεσμα να μην είναι ελκυστική σε επενδυτές.
Με τη γήρανση να καλπάζει, οι ανάγκες φροντίδας στην ύπαιθρο είναι εκρηκτικές. Στις αγροτικές περιοχές, η υψηλή συγκέντρωση ηλικιωμένων απαιτεί ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και υπηρεσίες κοινωνικής μέριμνας, οι οποίες όμως είναι συχνά οι πιο δύσκολες και ακριβές στην παροχή τους σε ορεινές περιοχές.
· Τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν
Σύμφωνα με τη μελέτη, στην Ελλάδα, οι ορεινές περιοχές και η νησιωτικότητα λειτουργούν ως «πολλαπλασιαστές ανισοτήτων». Προτείνεται να συνεχιστούν οι επενδύσεις οδικές υποδομές, κινητές μονάδες υγείας και τηλεϊατρική, οι οποίες δεν «αντικαθιστούν» απλώς τις υπηρεσίες, αλλά μειώνουν τα χωρικά εμπόδια στο σημείο ακριβώς όπου η γεωγραφία μετατρέπεται σε κοινωνικό αποκλεισμό. Το πρόβλημα είναι πως πολλά έργα ολοκληρώνονται αλλά οι τοπικές αρχές δεν έχουν τα χρήματα και το προσωπικό για να τα συντηρήσουν ή να κρατήσουν ανεκτό επίπεδο ποιότητας. Στο μέλλον, τονίζεται, οι επενδύσεις σε εξοπλισμό θα πρέπει να εγκρίνονται μόνο εάν συνοδεύονται από ένα δεσμευτικό πλάνο στελέχωσης και μέσω κοινοτικών προγραμμάτων.
Στη μελέτη προτείνεται η θέσπιση «Εγγυημένου Χρόνου Πρόσβασης» σε συγκεκριμένες υπηρεσίες. Η Ελλάδα καλείται να ορίσει έναν «ελάχιστο κατάλογο» κοινωνικών υπηρεσιών, σε υγεία, εκπαίδευση κ.λπ., με αυστηρά γεωγραφικά κριτήρια. Το Δημόσιο πρέπει να εγγυάται ότι κανένας κάτοικος της ορεινής Πίνδου ή των μικρών νησιών δεν θα απέχει περισσότερο από 30 λεπτά από μια επαρκή δομή πρωτοβάθμιας υγείας.
Για την αντιμετώπιση της «μεταφορικής φτώχειας», δηλαδή της έλλειψης επαρκούς δικτύου συγκοινωνιών, προτείνεται η χρηματοδότηση καινοτόμων λύσεων, όπως οι μεταφορές «κατόπιν αιτήματος» (on-demand transport), ειδικά για τις περιοχές της Ελλάδας με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα, ώστε να αρθεί ο αποκλεισμός των ηλικιωμένων. Στην ουσία θα υπάρχουν λεωφορεία ή βαν ή μικρότερα οχήματα που θα κυκλοφορούν κατόπιν αιτήματος από συγκεκριμένο αριθμό κατοίκων ενός χωριού ή κωμόπολης.
Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026
ΑΜΘ: Ένταξη της Παναγίας Κοσμοσώτειρας Φερών στο πρόγραμμα Πολιτιστική –Τουριστική Διαδρομή Εγνατίας Οδού
Για την προστασία και ανάδειξή της – Στα 700.000 ευρώ η αξία του έργου
Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης εντάσσει έργο 700.000 € για την προστασία και ανάδειξη της Παναγίας Κοσμοσώτειρας Φερών, στο πλαίσιο της ΟΧΕ «Πολιτιστική–Τουριστική Διαδρομή Εγνατίας Οδού» και του Προγράμματος «Ανατολική Μακεδονία, Θράκη 2021–2027».
Με απόφαση του Περιφερειάρχη Χριστόδουλος Τοψίδης , το έργο περιλαμβάνει:
• συντήρηση και αποκατάσταση του τοιχογραφικού διακόσμου του Ναού,
- Advertisement -
• παρεμβάσεις ασφάλειας, πυροπροστασίας και αντιμετώπισης υγρασίας,
• ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου και διασφάλιση προσβασιμότητας,
• σύγχρονη ενημέρωση επισκεπτών με έντυπο και ψηφιακό υλικό.
Παράλληλα, με φορέα υλοποίησης την Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου, στο φυσικό αντικείμενο της πράξης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων: αρχαιολογική τεκμηρίωση των επεμβάσεων συντήρησης, εκπόνηση μελέτης Η/Μ εγκαταστάσεων και πυροπροστασίας, αναβάθμιση του ηλεκτρολογικού δικτύου και ενίσχυση της πυρασφάλειας του Ναού, διάγνωση και παρακολούθηση τυχόν ρωγμών με εγκατάσταση συστήματος μέτρησης, σύνταξη τεχνικής έκθεσης για αποστραγγιστικά έργα με σκοπό την αντιμετώπιση της ανερχόμενης υγρασίας, ευπρεπισμός και ανάπλαση του αύλειου χώρου, διαμόρφωση ειδικής διαδρομής και ράμπας για την εξασφάλιση προσβασιμότητας σε άτομα με περιορισμένη ή μειωμένη κινητικότητα, αντικατάσταση δύο ξύλινων θυρών του Ναού.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ενημέρωση και εξυπηρέτηση των επισκεπτών, με την τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων, την έκδοση ενημερωτικών φυλλαδίων-και σε γραφή Braille-καθώς και τη δημιουργία ειδικής ιστοσελίδας αφιερωμένης αποκλειστικά στο μνημείο. Η πρόσβαση στο ψηφιακό περιεχόμενο θα γίνεται επιτόπου μέσω κινητών συσκευών, με τη χρήση κωδικών QR.
Ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, κ. Χριστόδουλος Τοψίδης δήλωσε: «Η Παναγία Κοσμοσώτειρα αποτελεί έναν ανεκτίμητο θησαυρό της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Με την ένταξη του έργου αυτού, επενδύουμε ουσιαστικά στην προστασία, την ανάδειξη και την προσβασιμότητα ενός μοναδικού μνημείου, ενισχύοντας ταυτόχρονα την πολιτιστική και τουριστική ταυτότητα της Περιφέρειάς μας. Ο πολιτισμός είναι πυλώνας βιώσιμης ανάπτυξης για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη».
Η πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ).
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026
Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026
Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)














.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)






.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)











.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)