Ανοίγουν οι υπόγειοι χώροι της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη

Στο φως έρχονται σταδιακά άγνωστοι υπόγειοι χώροι της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, τους οποίους η Τουρκία σχεδιάζει να ανοίξει για πρώτη φορά στους επισκέπτες.

Την προαναγγελία έκανε ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, παρουσιάζοντας την πρόοδο των εκτεταμένων εργασιών αποκατάστασης του ιστορικού μνημείου.

«Οι υπόγειοι χώροι της Αγίας Σοφίας είναι εξίσου ενδιαφέροντες με τους υπέργειους»

Ο Τούρκος υπουργός, μιλώντας μετά την έναρξη του Φεστιβάλ Πολιτιστικής Διαδρομής της Αττάλειας, επισήμανε ότι οι υπόγειοι χώροι της Αγίας Σοφίας είναι τουλάχιστον εξίσου ενδιαφέροντες με τους υπέργειους.

Ο Ερσόι χαρακτήρισε τις παρεμβάσεις πρωτοφανείς για τη σύγχρονη ιστορία του μνημείου, υπογραμμίζοντας ότι πραγματοποιούνται υπό επιστημονική επίβλεψη.

«Πραγματοποιούμε τα πιο ολοκληρωμένα έργα αποκατάστασης, συντήρησης και ενίσχυσης στην ιστορία της Δημοκρατίας στην Αγία Σοφία. Οι καθηγητές μας στην επιστημονική επιτροπή λένε ότι αυτά τα έργα είναι από τις πιο ολοκληρωμένες παρεμβάσεις από την εποχή του αρχιτέκτονα Σινάν».

Ο Τούρκος υπουργός ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει αρχικά να παρουσιάσει τις υπόγειες εργασίες στους δημοσιογράφους και στη συνέχεια να επιτρέψει την πρόσβαση στο κοινό, εφόσον διασφαλιστούν οι κατάλληλες συνθήκες.

«Δεδομένου ότι η Αγία Σοφία αποτελεί πολύτιμη πολιτιστική κληρονομιά, κάθε βήμα που κάνουμε υπόκειται σε επιστημονικό έλεγχο. Διατηρώντας την Αγία Σοφία ανοιχτή για λατρεία και επισκέψεις, εκτελούμε εξαιρετικά λεπτές μηχανικές εργασίες που θα προστατεύσουν την ασφάλεια και την αρχική υφή της κατασκευής».

ΑΠΕ-ΜΠΕ

https://elthraki.gr/%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%af%ce%b3%ce%bf%cf%85%ce%bd-%ce%bf%ce%b9-%cf%85%cf%80%cf%8c%ce%b3%ce%b5%ce%b9%ce%bf%ce%b9-%cf%87%cf%8e%cf%81%ce%bf%ce%b9-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b1%ce%b3%ce%af%ce%b1%cf%82-%cf%83/

ΘΑ ΞΑΝΑΓΥΡΙΣΟΥΜΕ ΡΕ και σύντομα μάλιστα...!! Η Δακρύζουσα Κολώνα και τα Θαύματα της ΑΓΙΑΣΟΦΙΑΣ...

ΣΤΟΧΟΣ Νοεμβρίου 03, 2026

Αν κάποια εκκλησιά έχει λόγους να συμβολίζει τον κόσμο αυτή είναι η Αγιά Σοφιά…

Συνδέονταν με το παλάτι του αρχηγού του Βυζαντινού κράτους. Θα αναφερθούμε στην σημασία της καινοτομίας του τρούλου που έχει μια μυστική κοσμολογική σημασία που προήλθε από τον ταφικό συμβολισμό των Ρωμαίων και διάφορες δοξασίες του Ιράν και της Ινδίας.

Στον τρούλο της Αγίας Σοφιάς υπάρχουν τα σχήματα σφαίρας και κύβου. Στα αρχαία Ελληνικά μυστήρια η σφαίρα συμβόλιζε τον Ουρανό και με τα λεγόμενα του Πλάτωνα ο κύβος είναι η γεωμετρική αναπαράσταση της Γης.

Πολλά τα ενδιαφέροντα σημεία μέσα στον Ναό, όμως θα σταθούμε σε δύο από τα πιο ασυνήθιστα και πιο αγνοημένα τον ομφαλό και την δακρύζουσα κολώνα. Ο ομφαλός θεωρείτο το ιερότερο σημείο του ναού που γινόταν η στέψη του Αυτοκράτορα.

Η δακρύζουσα κολώνα είναι ένας τετράγωνος μαρμάρινος κίονας στην ΒΔ γωνία, ο οποίος ιδρώνει εδώ και πολλούς αιώνες. Το μέταλλο με το οποίο είναι επενδεδυμένος, έχει λειανθεί από τα χέρια των τουριστών , όλοι ακουμπούν και θαυμάζουν το περίεργο αυτό συμβάν.

Η Αγιά Σοφιά στην εκκλησιαστική παράδοση

Ότι είναι ο Παρθενώνας για τους Αρχαίους Έλληνες, είναι και η Αγιά Σοφιά για το Βυζάντιο και για τον Ελληνισμό. Υπήρξαν φορές που οι Έλληνες ξεχνούσαν τον Παρθενώνα, ποτέ όμως την Αγιά Σοφιά. Πάντα είχαν και έχουν κάτι στο στόμα και στην ψυχή τους γι’ αυτήν, όχι μόνο Έλληνες, αλλά και Σλάβοι.

Οι σημερινοί, αλλά περισσότερο οι πιο παλιοί Έλληνες, μεγάλωσαν ακούγοντας για παραμύθια τα μυστήρια και τους θρύλους της Αγιά Σοφιάς. Ένας από τους ισχυρότερους είναι ότι θα ξαναγίνει δικιά μας(πάλι με χρόνους με καιρούς, πάλι δικιά μας θα ‘σαι). Πολλές γενιές ανατράφηκαν μ’ αυτό το όνειρο.

Τι είναι όμως εκκλησιαστική παράδοση και τι θέση έχει η Αγία Σοφία σ’ αυτήν; Εκκλησιαστική παράδοση είναι η συνεχιζόμενη πορεία της εκκλησίας και τα σημαντικά γεγονότα που σημαδεύουν τη ζωή της.

Η βυζαντινή αυτοκρατορία και η πρωτεύουσά της Κωνσταντινούπολη, ήταν η πρωτεύουσα όλου του τότε γνωστού κόσμου (οικουμενική πρωτεύουσα) και κέντρο όλης της ζωής της είχε την Αγία Σοφία ή αλλιώς, λόγω του μεγέθους της την Μεγάλη Εκκλησία. Γιατί είχε κέντρο την Αγία Σοφία;

Επειδή το κράτος θεωρούνταν το κράτος του Χριστού, έτσι το ήθελαν αυτοκράτορες και λαός. Ήταν και η κατασκευή της τέτοια, που προσέλκυε όλους τους ανθρώπους, άρχοντες και απλό λαό. Δεν υπήρχε περίπτωση να γίνει κάτι μεγάλο και τρανό που να σημαδέψει την αυτοκρατορία, και να μην τελεσθεί με εκκλησιαστικό τρόπο στην Αγία Σοφία.

Τα μυστικά που κρύβονται στα έγκατα της Αγίας Σοφίας ήρθαν στο φως για πρώτη φορά το 2009

Από τους χρόνους του Μέγα Κωνσταντίνου που πρώτος έχτισε το ναό αφιερωμένο στη σοφία του Θεού, οι διάδοχοί του τον ξαναέχτισαν, τον μεγάλωσαν, τον στόλισαν και τελικά ο Ιουστινιανός τον μετέβαλε σ’ ένα αρχιτεκτονικό θαύμα των αιώνων. Ήταν λοιπόν φυσιολογικό να επηρεάσει και να σημαδεύει τη ζωή της αυτοκρατορίας. Άλλωστε, στο μεγαλείο της αυτοκρατορίας, άρμοζε ένας τέτοιος ναός.

Όλες οι κρατικές μεγάλες τελετές γινόταν στην Αγία Σοφία:

α) στέψη αυτοκρατόρων

β) βάφτιση πορφυρογέννητων

γ) γάμοι αυτοκρατόρων

δ) κηδείες των ίδιων προσώπων

ε) χειροτονίες Πατριαρχών

στ)υποδοχές αρχηγών ορθοδόξων κρατών και αρχηγών ορθοδόξων εκκλησιών . Δοξολογίες και επίσημες προς τον Θεό ευχαριστίες και άλλες άπειρες πατριαρχικές και αυτοκρατορικές γιορτές. Στην Αγία Σοφία υπήρχε ειδική εξέδρα(θρόνος), όπου στεκόταν ο αυτοκράτορας. Η χορωδία της έψαλλε ειδικό ύμνο προς τιμήν του, τον πολυχρονισμό και το ‘Τον Δεσπότην’. Αυτό είναι εκκλησιαστική παράδοση και μια συνήθεια που την τηρούσαν απόλυτα οι άνθρωποι της τάξης.

Αυτό ονομάζεται και πατριαρχική τάξη(αφού πατριαρχικός ναός ήταν Αγία Σοφία). Να μην ξεχάσω να σημειώσω ότι η Αγία Σοφία ήταν ναός του Οικουμενικού Πατριαρχείου, όπως σήμερα είναι ο Άγιος Γεώργιος στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης. Ότι γινόταν εκεί, όπως γινόταν, ότι λεγόταν και όπως λεγόταν, ότι ψάλλονταν και ότι ψάλλονταν, όλα αυτά, από τα μικρότερα έως τα μεγαλύτερα, αντιγράφονταν απ’ όλο τον κόσμο και γινόταν ακριβώς τα ίδια.

Όχι μόνο μέσα στην αυτοκρατορία, αλλά και έξω απ’ αυτή. Π.Χ. την τελετή στέψης του αυτοκράτορα στην Αγία Σοφία, την πήραν, την αντέγραψαν οι Ευρωπαίοι Βασιλιάδες, μα και οι Σλάβοι, Βούλγαροι, Σέρβοι και Ρώσοι. Όπως τελούνταν η Θεία Λειτουργία στην Αγία Σοφία, έτσι γίνεται και τώρα σ’ όλες τις Ορθόδοξες εκκλησίες στη γη. Αν μπούμε μέσα σε μια Βουλγαρική εκκλησία, θα εκπλαγούμε: όλα γίνονται όπως σ’ εμάς, που κι εμείς τα κάνουμε όπως γινόταν στην Αγία Σοφία.

Μόνο η γλώσσα αλλάζει. Το ίδιο και η μουσική. Το μεγαλύτερο και εκπληκτικότερο είναι ότι όπου υπάρχουν Χριστιανοί, θα δούμε αντίγραφα της Αγίας Σοφίας: στο Κίεβο, στην Αχρίδα, στη Θεσσαλονίκη, στη Βοιωτία, στην Αθήνα, στη Ρουμανία, στη Σερβία αλλά και σε σύγχρονα κράτη που οι Χριστιανοί τους έχουν καύχημα μια δικιά τους Αγία Σοφία.

Όλα αυτά είναι εκκλησιαστική παράδοση και οι πηγές της βρίσκονται στην Αγία Σοφία. Και αυτό μέχρι σήμερα. Να τι θα πει εκκλησιαστική παράδοση. Είναι αυτό που λένε οι ιερείς μας’’ έτσι το βρήκαμε και έτσι το τηρούμε. Έτσι λέει η πατριαρχική τάξη’’, δηλαδή η τάξη της Αγίας Σοφίας.

Η στήλη του Αγίου Γρηγορίου του Θαυματουργού στο ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη

Ένα άλλο είδος εκκλησιαστικής παράδοσης είναι οι θρύλοι που γεννήθηκαν μετά την άλωση της αυτοκρατορίας από τους Τούρκους. Θα γράψω έναν από αυτούς που έχουν σχέση με το ναό. Είναι ο θρύλος που μιλά για τη λειτουργία που διακόπηκε όταν οι Τούρκοι μπήκαν στην Πόλη.

Άγγελος Κυρίου διέκοψε τη λειτουργία, οδήγησε τους ιερείς πίσω από ένα παραπόρτι, ΑΓΝΩΣΤΟ ΠΟΥ, και η πορτίτσα ως εκ θαύματος έκλεισε. Πίσω από εκεί περιμένουν οι ιερείς να έρθει η ευλογημένη στιγμή που με εντολή του Θεού θα τους ξυπνήσει για να αποτελειώσουν την μισοαφημένη λειτουργία .Κι εγώ ο Θανάσης λέω με όλη μου την καρδιά, μακάρι να έρθει αυτή η ώρα!

Η Αγία Τράπεζα της Αγιά Σοφιάς

Την μέρα που πάρθηκε η Πόλη, έβαλαν σ΄ένα καράβι την Αγία Τράπεζα της Αγιά Σοφιάς, να την πάνε στην Φραγκιά, για να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων.

Εκεί όμως στη θάλασσα του Μαρμαρά άνοιξε το καράβι και η Αγία Τράπεζα εβούλιαξε στον πάτο. Στο μέρος εκείνο η θάλασσα είναι λάδι, όση θαλασσοταραχή και κύματα κι αν είναι γύρω. Και το γνωρίζουν το μέρος αυτό οι ναυτικοί από τη γαλήνη, που είναι πάντα εκεί, και από την ευωδία που βγαίνει. Πολλοί μάλιστα αξιώθηκαν να την ιδούν στα βάθη της θάλασσας.

Ο ιερέας που λειτουργούσε στην Αγιά Σοφιά

Μια λαϊκή παράδοση αναφέρει, ότι τη στιγμή που διέρρηξαν οι Τούρκοι την πύλη της Αγίας Σοφίας τελούνταν θεία λειτουργία και ο ιερέας τη στιγμή που είδε τους μουσουλμάνους να ορμούν στο πλήθος των πιστών, εισήλθε και εξαφανίστηκε μέσα στον τοίχο, πίσω από το Άγιο Βήμα που άνοιξε μπροστά του κατά τρόπο μαγικό.

Λέγεται ότι όταν η Κωνσταντινούπολη θα επανέλθει στα χέρια των Χριστιανών, ο ιερέας θα βγει από τον τοίχο για να συνεχίσει την λειτουργία. Ένας άλλος θρύλος λέει ότι ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος στο ένα του χέρι είχε έξι δάκτυλα και αν βρεθεί κάποιος Έλληνας που έχει έξι δάχτυλα τότε θα ανακτήσει ( ο Κωνσταντίνος) την Πόλη και την αυτοκρατορία του.

Τα δισκοπότηρα της Αγιά Σοφιάς

Την ώρα που ακουγόταν έξω από την Αγία Σοφία φωνές «οι Τούρκοι! –οι Τούρκοι!», ο πρωτόπαππας βγαίνει από την στοά της εξομολογήσεως. Αποβραδίς κοινώνησε τον Αυτοκράτορα κι ως το πρωί εξομολογούσε.

Όπως βγήκε ψηλός , ηλιοκαμένος μ΄άσπρα γένια και φρύδια παχιά, νόμιζες πως ένας άγιος ξεκόλλησε από τον τοίχο. Και για μια στιγμή, όταν είδε το πλήθος γονατιστό ν α τρέμει, κιτρίνισε σαν το φλουρί. Κοντοστάθηκε, σφόγγισε τα δάκρυά του και προχώρησε στην εκκλησία. Ο ναός, ο άμβωνας, ο σωλέας και τα περιστύλια ήταν γεμάτα κόσμο. Τα φώτα, οι πολυέλαιοι, οι κανδήλες ήταν αναμμένα….

Η χρυσόπορτα μέσα στην Αγιὰ Σοφιά (η πύλη του Μαρμαρωμένου Βασιλιά)

Ο πρωτόπαππας έκαμε τρεις σταυρούς και μπήκε στο ιερό. Επάνω στην Αγία Τράπεζα, σα να ήταν κρεμαστός ουράνιος θόλος, το Κιβώτιο. Στήριζε τα τέσσερα χρυσά του πόδια στις τέσσερις γωνίες και απ΄εμπρός πρόβαλε ένα ωραίο τόξο. Ένας σταυρός χρύσιζε στην κορυφή του και μέσα από τον θόλο του κατέβαινε άσπρο περιστέρι, η Περιστερά του Αγίου Πνεύματος.

Ο πρωτόπαππας βγάζει από τα σπλάχνα της Περιστεράς τα Δισκοπότηρα, τα σκέπασε με μεταξωτό, που λέγεται Αέρας, τα πήρε κι έφυγε. «Μη δότε τα Άγια τοις κυσίν», σκέφτηκε…

Όσο και αν οι Οθωμανοί Τούρκοι σοβάτισαν τις τοιχογραφίες και τα ψηφιδωτά του Ναού ήταν αδύνατο να καλύψουν τα καλλιτεχνήματα αυτά

Σκοτείνιασε. Το σκοτάδι σκέπασε τον ουρανό, την Πόλη. Κι από τη θάλασσα μακριά ανέβαινε αιμοσταγμένος του φεγγαριού ο δίσκος. Κόκκινος, σαν τα μάτια του φονιά. Ολόρθος ο πρωτόπαππας κάρφωσε στον ουρανό τα μάτια του και είδε –ω φρίκη! – το φονικό φεγγάρι να στέκεται ακίνητο στον τρούλο της Αγίας Σοφίας. Και είδε να μαυρίζει, να μαυρίζει ο μισός δίσκος. Αρχαία προφητεία έλεγε: «Θα είναι Πανσέληνος. Έκλειψη θα γίνει. Και η Πόλη θα πέσει!»…

Αμέσως άνοιξαν τα μεσουράνια. Ένα φως γλυκύτατο απλώθηκε. Άγγελος Κυρίου φάνηκε κι άρπαξε τα Δισκοπότηρα.

Μην ήταν θαύμα; Η θάλασσα άνοιξε στόμια και κατάπιε τον πρωτόπαππα. Γαλήνη! Το τρομερό στοιχείο ησύχασε. Και σαν να ήταν Φώτα κι άγιασε την θάλασσα σταυρός… 

Κυριακή-Λυδία Καραγιώργου

https://www.stoxos.gr/2026/11/blog-post_03.html

Αυτός ήταν ο «Τρελοκαμπέρος»: Η ιστορία του πρώτου Έλληνα στρατιωτικού αεροπόρου που έκοβε ανάσες με τα ακροβατικά του

ΣΤΟΧΟΣ Νοεμβρίου 03, 2026

Ο Δημήτριος Καμπέρος, γνωστός ως «Τρελοκαμπέρος», ήταν ο πρώτος Έλληνας Στρατιωτικός αεροπόρος. Αφού εστάλη στη Γαλλία για εκπαίδευση, το 1910 αγόρασε το πρώτο του αεροπλάνο και το έφερε στην Ελλάδα όπου πραγματοποιούσε επιδείξεις. Στις δύο πρώτες του απόπειρες δεν κατάφερε να απογειωθεί. Η δεύτερη προσπάθεια έγινε στη Δεκελεία, παρουσία του Γεωργίου Α’ ο οποίος του είπε χιουμοριστικά: «Αρνιώτη δεν πειράζει, μπορεί να μην πέταξες, αλλά σίγουρα μου όργωσες το χωράφι».

Για να βγάλει χρήματα τοποθέτησε το αεροπλάνο σε ένα χωράφι και έκοβε εισιτήριο στους περαστικούς που ήθελαν να το δουν από κοντά. Σύντομα είχε μια καινούργια ιδέα. Αφού πήρε άδεια από τον Υπουργό Στρατιωτικών, Βενιζέλο, μετέτρεψε το αεροπλάνο ξηράς σε υδροπλάνο, καθώς πίστευε ότι τα υδροπλάνα θα μπορούσαν να προστατέψουν τις ελληνικές θάλασσες και θα χρησίμευαν στον ελληνικό στρατό.

Αφού το επισκεύασε με τη βοήθεια του γάλλου μηχανικού, Σοβώ, έκανε επιδείξεις στον φάληρικό όρμο. Εκατοντάδες Αθηναίοι πήγαιναν στην παραλία για να θαυμάσουν από κοντά τις επιδείξεις του Καμπέρου, ο οποίος συνήθιζε να πετά κουφέτα στο κοινό, γι’ αυτό ο σατυρικός χρονικογράφος Σουρής έγραφε: «Κανένας από κάτω μη στέκει κηχωνής κι εγώ Καμπέρο κουφέτα δεν θα ρίξω» Ο αεροπόρος είπε πει: «Όταν έκανα τα ακροβατικά μου δεν ξέρω τι με έπιανε, αλλά ήθελα να κόβω την ανάσα όσων με παρακολουθούσαν».

Στις 14 Ιουνίου 1912 απογειώθηκε από το Φάληρο με προορισμό την Αίγινα. Σε εκείνη την πτήση ξεπέρασε τα 85 χιλιόμετρα και κατευθύνθηκε στην Ύδρα, όπου στο λιμάνι του νησιού τον υποδέχτηκαν οι ενθουσιώδεις Υδραίοι. Στην επιστροφή ο άνεμος τον βοήθησε να φτάσει στα 110 χιλιόμετρα και έφτασε στο Φάληρο σε 38 λεπτά που αποτελούσε χρόνο ρεκόρ! Όπως είχε πει: «Βγαίνοντας έξω από τον Δαίδαλο μου ανακοίνωσαν ότι είχα κατακτήσει το παγκόσμιο ρεκόρ ταχύτητας. Πετούσα με την απίστευτη ταχύτητα των 110 χλμ/ώρα και πέταξα σε ύψος 20 μέτρων με μέση ταχύτητα τα 93 χλμ. Εκείνη την ημέρα δεν πατούσα στη γη από τη χαρά μου. Πετούσα. Στα 29 μου ένιωθα τόσο δυνατός και περήφανος που είχα δώσει τόσα πολλά για την πατρίδα μου. Είχα κάνει ευρωπαϊκό ρεκόρ υδροπλάνου.» Οι εφημερίδες έγραφαν: «Νέος άθλος του αεροπόρου μιας κ. Καμπέρου ιλιγγιώδης πτήσις εξ Ύδρας εις Φάληρον». Μια ήμερα μετά ο πατέρας του πέθανε και δεν χάρηκε την επιτυχία του. Η ελληνική κυβέρνηση ήταν έτοιμη να παραγγείλει υδροπλάνα, αλλά τα σχέδια της αναβλήθηκαν λόγω του πολέμου. Μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου έγινε εκπαιδευτής αεροπόρων, μαθαίνοντας τα μυστικά του στους πρώτους Ίκαρους της αεροπορίας. Πληροφορίες αντλήθηκαν από το βιβλίο «Δημήτριος Καμπέρος ο Τρελοκαμπέρος, της Αντιγόνης Καμπέρου...

mixanitouxronou.gr

https://www.stoxos.gr/2026/11/blog-post_659.html

Η ΑΠΙΘΑΝΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ του τεράστιου ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑ ΕΡΑΤΟΣΘΕΝΗ: Πως υπολόγισε την Περιφέρεια της ΓΗΣ χρησιμοποιώντας μόνο ΕΝΑ ΚΟΝΤΑΡΙ!

ΣΤΟΧΟΣ Νοεμβρίου 03, 2026

Στα μέσα του 20ου αιώνα οι επιστήμονες έστειλαν τους πρώτους δορυφόρους στο διάστημα, οι οποίοι μας βοήθησαν να υπολογίσουμε με ακρίβεια τα χαρακτηριστικά του πλανήτη μας. Οπως γνωρίζουμε σήμερα, η περιφέρεια του μεσημβρινού είναι διάστασης 40.007 χιλιομέτρων.

Δεν χρειάστηκε ωστόσο να φτάσουμε στον 20ο αιώνα για να μάθουμε τις διαστάσεις της Γης. Για την ακρίβεια, η γνώση αυτή είναι γνωστή εδώ και σχεδόν 2.500 χρόνια και αυτό οφείλεται σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαίους Ελληνες επιστήμονες.

Ο Ερατοσθένης, το «μαγικό» πηγάδι στη Συήνη και η σφαιρικότητα της Γης

Κοιτάζοντας έναν πλανήτη από απόσταση όλα είναι αρκετά πιο εύκολα. Τον βλέπεις, τον μετράς, υπολογίζεις την αντιστοιχία στην κλίμακα και κατευθείαν έχεις ο,τι αποτέλεσμα χρειάζεσαι. Οταν όμως βρίσκεσαι πάνω του και δεν έχεις καν τα βασικά τεχνολογικά μέσα για να σε διευκολύνουν;

Ο Ερατοσθένης, όπως και όλοι οι επιστήμονες της εποχής του, γνώριζε πολύ καλά πως ο υπολογισμός των διαστάσεων της Γης δεν μπορεί να γίνει με άμεσο τρόπο. Το μέγεθος του πλανήτη ωστόσο παρέμενε ως αναπάντητο ερώτημα.

Στην αρχαία Ελλάδα, από την εποχή του Πυθαγόρα και τις παρατηρήσεις των πλοίων που χάνονταν στον ορίζοντα, επικρατούσε η άποψη πως η Γη είναι σφαιρική. Βλέποντας πρώτα το σκαρί και μετά το κατάρτι των πλοίων να χάνονται από το οπτικό πεδίο, οι αρχαίοι συμπέραναν πως η επιφάνεια της θάλασσας έχει καμπυλότητα. Οι παρατηρήσεις των εκλείψεων, κατά τις οποίες φαινόταν η σκιά της Γης σε μορφή κυκλικού δίσκου πάνω στο φεγγάρι, ενίσχυσαν αυτή την άποψη.

Κατά την διάρκεια της ζωής του στην Αλεξάνδρεια, ο Ερατοσθένης έψαχνε αν βρει και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του πλανήτη. Μια πληροφορία που έμαθε, από μια πόλη που βρισκόταν μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, του έδωσε την «χρυσή» λύση. Σύμφωνα με τους ανθρώπους της Συήνης (σήμερα Ασσουάν), στην πόλη τους υπήρχε ένα πηγάδι με... εκπληκτικές ιδιότητες. Μια φορά τον χρόνο, το μεσημέρι της 21ης Ιουνίου, ο βυθός του πηγαδιού φωτιζόταν από τις ακτίνες του Ηλίου.

Οι άνθρωποι της εποχής φημίζονταν για την παρατηρητικότητα τους. Ανάμεσα τους όμως υπήρχαν άτομα που δεν περιορίζονταν στην παρατήρηση, αλλά προσπαθούσαν κάθε φορά να την εξηγήσουν. Ο Ερατοσθένης ήταν ένα από αυτά τα άτομα, ένας από τους σπουδαίους επιστήμονες της αρχαιότητας. Αυτή η ιδανική συνθήκη, με τον Ηλιο ακριβώς πάνω από τα κεφάλια των ανθρώπων στην Συήνη, του αρκούσε για να μετρήσει την περιφέρεια της Γης!

Υπολογίζοντας την περιφέρεια της Γης με ένα μόλις κοντάρι

Την 21η Ιούνιου έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο. Κάτι που οι αρχαίοι Ελληνες είχαν παρατηρήσει χρόνια πριν τον Ερατοσθένη. Το γεγονός όμως ότι ο Ηλιος βρισκόταν στο «ζενίθ» της Συήνης, με αποτέλεσμα να μην δημιουργεί σκιές, ήταν μια πολύ ισχυρότερη πληροφορία. Ο Ερατοσθένης παρατήρησε πως την ίδια μέρα, ακριβώς την ίδια ώρα, ο Ηλιος πάνω από την Αλεξάνδρεια δημιουργούσε σκιές.

Υποθέτοντας (σωστά) πως οι ακτίνες του Ηλίου είναι παράλληλες, επιβεβαίωσε το γεγονός ότι η Γη είναι σφαιρική. Διαφορετικά, τα πηγάδια της Αλεξάνδρειας θα ήταν εξίσου... μαγικά με αυτά της Συήνης. Το επόμενο βήμα θα ήταν να μετρήσει την γωνία που δημιουργεί αυτή τη σκιά.

Κάρφωσε ένα κοντάρι στο έδαφος και παρατήρησε την σκιά που εμφανιζόταν το μεσημέρι της 21ης Ιουνίου. Από το τρίγωνο που δημιουργούσε το κοντάρι, η σκιά και η νοητή ευθεία που τα ένωνε, ο Ερατοσθένης κατέληξε πως η γωνία που έψαχνε ήταν 7.2 μοίρες. Γνωρίζοντας πως η Γη είναι σφαιρική, άρα ένας γύρος της αντιστοιχεί σε 360 μοίρες, κατέληξε πως η απόσταση Αλεξάνδρειας και Συήνης αντιστοιχεί στο 1/50 του συνολικού μήκους της περιφέρειας του πλανήτη. Οσο δηλαδή κάνει η διαίρεση του 360 με το 7.2!

Επομένως το μόνο που έμενε για να βρει την περιφέρεια του πλανήτη ήταν να υπολογίζει την απόσταση Αλεξάνδρεια και Συήνης. Μέτρησε αυτήν την απόσταση χρησιμοποιώντας ένα είδος οδομέτρου και την βρήκε ίση με 5040 στάδια. Το μυστήριο είχε μόλις λυθεί. Η περιφέρεια της Γης ισούται με 50*5040 = 252.000 στάδια. Τι είναι όμως τα στάδια;

Κατά την αρχαιότητα τα στάδια αποτελούσαν μια βασική μονάδα μέτρησης της απόστασης. Παρόλα αυτά, τα στάδια διέφεραν από περιοχή σε περιοχή, ενώ άλλαζαν διαστάσεις ανά εποχή. Για παράδειγμα, ένα αττικό στάδιο αντιστοιχεί σε 184,98 μέτρα, ενώ ένα οδοιπορικό στάδιο σε 157,50 μέτρα. Αν ο Ερατοσθένης υπολόγισε την περιφέρεια σε αττικά στάδια, τότε το αποτέλεσμα του αντιστοιχεί σε 46.615 χιλιόμετρα. Από την άλλη, αν την υπολόγισε σε οδοιπορικά, αντιστοιχεί σε 39.690 χιλιόμετρα.

Ο υπολογισμός του Ερατοσθένη, ανεξάρτητα από τον τύπο των σταδίων που χρησιμοποίησε, είναι ιδιαίτερα καλός. Η απόκλιση της εκτίμησης του αρχαίου επιστήμονα είναι σίγουρα μικρότερη από 10%, ενώ μπορεί να περιορίζεται ακόμα και σε ποσοστά κάτω από 1%.

Τα όποια λάθη στην εκτίμηση του οφείλονται σε ανακρίβειες, είτε στην γωνία που υπολόγισε, είτε στην απόσταση Αλεξάνδρειας και Συήνης. Αν όμως αναλογιστούμε πως η απόσταση μετρήθηκε κατ' εκτίμηση της μέσης ταχύτητας ενός καραβανιού από καμήλες, καταλαβαίνουμε ότι η μέτρηση του Ερατοσθένη είναι πραγματικά εντυπωσιακή!

Γνωρίζοντας την περιφέρειας της Γης, οι υπολογισμοί της διαμέτρου και της ακτίνας ήταν άμεσοι. Εχοντας στην διάθεση του όλα τα απαραίτητα δεδομένα, ο Ερατοσθένης δημιούργησε το πρώτο γεωγραφικό σύστημα συντεταγμένων, τον ακριβέστερο χάρτη της εποχής, ενώ παράλληλα προσπάθησε με επιτυχία να υπολογίσει την απόσταση Γης και Σελήνης!

https://www.stoxos.gr/2026/11/blog-post_721.html

Από πού βγήκε η φράση: «Αυγά σου καθαρίζουν;». Που έχει τις ρίζες της η γνωστή σε ολους μας φράση; Τί σχέση μπορεί να έχει με τον Νέρωνα; ...

Η πασίγνωστη φράση «αυγά σου καθαρίζουν», που σήμερα χρησιμοποιούμε όταν κάποιος γελάει ακατάπαυστα και χωρίς λόγο, έχει τις ρίζες της στη ρωμαϊκή εποχή.

Οι Ρωμαίοι κάθε χρόνο στις 15 Μαΐου διοργάνωναν μια γιορτή προς τιμήν της θεάς Αφροδίτης και του θεού Διόνυσου. Κατά τη διάρκεια του γλεντιού οι συμμετέχοντες μεταξύ άλλων πετούσαν αυγά ο ένας στον άλλον.

Ο αυγοπόλεμος διαρκούσε μία ολόκληρη ημέρα και ήταν τόσο διασκεδαστικός που χάριζε το γέλιο σε όσους είχαν λάβει μέρος για βδομάδες. Στο γεγονός αυτό λάμβαναν μέρος πολίτες ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξης, διασκεδάζοντας και ξεχνώντας τις διαφορές τους. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι ευγενείς, αλλά και δούλοι απαγορευόταν να συμμετάσχουν, ωστόσο η πρώτη εκδοχή φαίνεται να είναι η επικρατέστερη. Το σίγουρο είναι ότι η παράξενη αυτή γιορτή συγκινούσε ιδιαίτερα τον αυτοκράτορα Νέρωνα, ο οποίος επιδιδόταν σε αυγοπόλεμο κατά των αξιωματούχων του, ξεχνώντας για λίγο τη θέση του….

Λέγεται μάλιστα ότι το έθιμο με τα αυγά τον διασκέδαζε τόσο, που δεν μπορούσε να περιμένει τον επόμενο Μάιο και το συνέχιζε καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, ανάλογα με τη διάθεσή του. Το πέταγμα των αυγών ήταν μια τόσο αστεία διαδικασία που ακόμα και η ανάμνησή της σκορπούσε το γέλιο. Γι’ αυτό οι άνθρωποι έμοιαζαν να γελούσαν χωρίς λόγο, αλλά η αιτία ήταν… τα αυγά! Έτσι, καθιερώθηκε η φράση «Αυγά σου καθαρίζουν;» Ο αυγοπόλεμος ως έθιμο υιοθετήθηκε και σε άλλες περιοχές όπως ο Πόντος και συνεχίζεται ως τις μέρες μας σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας….

Ελληνικήιστορία βιβλία

Πηγή: mixanitouxronou.gr

ΠΑΡΑΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ στο κέντρο της Αθήνας... Τα μυστικά και οι σήραγγες της «ΑΓΙΑΣ ΔΥΝΑΜΗΣ»...

ΣΤΟΧΟΣ Νοεμβρίου 02, 2026

Η Αγία Δύναμη είναι μικρή καμαροσκέπαστη βασιλική και η ανέγερση της τοποθετείται στον 16ο αι. Πιθανότατα να έχει κτισθεί, όπως και άλλες εκκλησίες της περιοχής, επάνω σε αρχαίο Ιερό, αφιερωμένο στον ημίθεο Ηρακλή. Εξωτερικά στο ανατολικό μέρος διακρίνεται μία ημικυκλική αψίδα και εσωτερικά άλλες δύο, από τη μια και την άλλη πλευρά της.

Στους τοίχους, όπου διασώζονται στοιχεία από παλαιές αγιογραφίες που είχε, στο μεσαίο διάζωμα διακρίνονται δεξιά η αγία Κυριακή, η άγια Αικατερίνη, η αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου, η αγία Φιλοθέη κ.α. και αριστερά ο άγιος Ιερόθεος, ο άγιος Διονύσιος, ο άγιος Δημήτριος κ.α. Κάτω από το δάπεδο του Ιερού Βήματος υπάρχει μεγάλη υπόγεια σπηλιά, βάθους περίπου 15 μ., και συνεχίζει μεγάλη στοά, η οποία, σύμφωνα με την παράδοση, φθάνει ως την Καισαριανή(!).

Αργότερα, το 1963, επάνω από τη θύρα εισόδου κατασκευάστηκε μονόλοβο κωδωνοστάσιο. Την εκκλησία παλαιότερα περιέβαλλαν διάφορα κτίσματα, αναγκαία για τη λειτουργία του Μετοχίου, τα όποια όμως κατεδαφίσθηκαν μετά την Απελευθέρωση, όταν έγινε η διάνοιξη της οδού Μητροπόλεως.

Η γειτονιά, όπου η εκκλησία, λεγόταν Ροδακιό (υπάρχει και σχετικό δημοτικό τραγούδι) και γι’ αυτό το Μετόχι λεγόταν «Μετόχι του Ροδακιού» η «Παναγία Μεντελιώτισσα» (από το όνομα Πεντέλη/Μεντέλη). Πήρε το όνομα «Αγία Δύναμις», γιατί σ’ αύτη κατέφευγαν οι επίτοκες Αθηναίες για να πάρουν προστασία και δύναμη και να φέρουν καλά τα παιδιά τους στον κόσμο.

Η «Αγία Δύναμις» συνδέεται όμως και με την εθνική μας Ιστορία. Λίγο πριν από την επανάσταση του 1821, όπως διασώζει ο τότε ηγούμενος της Μονής Πεντέλης Κύριλλος Δέγλερης, σε κτίσμα του Μετοχίου πυροτεχνουργός (ο Μαστροπαυλής) κατεσκεύαζε πυρομαχικά για λογαριασμό των Τούρκων, πλην όμως τα περισσότερα απ’ αυτά διοχετεύονταν κρυφά, είτε από τη μυστική στοά είτε με το καλάθι της κυρά-Μανώλαινας Μπινιάρη, στον Ιλισσό και από εκεί στο Μενίδι, προκειμένου αυτά να χρησιμοποιηθούν στον επικείμενο αγώνα.

Ακόμη, στον υπόγειο χώρο της εκκλησίας, οι πατέρες της Μονής είχαν κρύψει, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, για ασφάλεια ιερά λείψανα, πολύτιμα άμφια και σκεύη, καθώς και σιγίλλια πατριαρχικά και τουρκικά διατάγματα που αφορούσαν προνόμια της Μονής, πλην όμως καταστράφηκαν όλα από τις φοβερές φθορές που υπέστη η πόλη και το εκκλησάκι από τις ορδές του Ομέρ Βρυώνη.

 
Τουρκική πολιτική ανάλυση

Μία άλλη παράξενη ιστορία, μας λέει ότι κάτω από την αγία τράπεζα της εκκλησίας, υπάρχει μία σήραγγα που οδηγεί σε έναν μεγάλο χώρο, γεμάτο τοιχογραφίες παλαιότερων εποχών, περίπου 100 τετραγωνικών μέτρων, όπου οι μοναχοί κατασκεύαζαν τα πολεμοφόδια. Από εκεί ξεκινούν άλλες σήραγγες, πολλών χιλιομέτρων, μία από τις οποίες οδηγεί στο εξωτερικό αφού πρώτα διασχίσει ένα υπόγειο καταρράκτη που σχηματίζει ο Ιλισσός. Ας σημειωθεί τέλος ότι, σύμφωνα με τον Νικηφόρο Κάλλιστο, εκκλησία με το όνομα «Αγία Δύναμις» υπήρχε και στην Κωνσταντινούπολη.

http://www.dogma.gr

https://www.stoxos.gr/2026/11/blog-post_696.html

«Χτύπα ξύλο»: Πώς βγήκε η φράση που χρησιμοποιούμε καθημερινά-Βίντεο

ΣΤΟΧΟΣ Νοεμβρίου 02, 2026

Είναι αναμφίβολα μια από τις γνωστότερες προλήψεις. Όμως από που προκύπτει ότι αν χτυπήσεις ξύλο δεν θα γίνει κάτι κακό;

Σύμφωνα με τον συγγραφέα και ηθοποιό Τάκη Νατσούλη ο οποίος επί δεκαετίες συγκέντρωνε λαογραφικό υλικό, το οποίο μετέπειτα ανέλυε και εξέδιδε σε βιβλία, η φράση προέρχεται από τους αρχαίους Έλληνες. Σύμφωνα με αυτή την εξήγηση οι αρχαίοι Έλληνες χτύπαγαν το ξύλο του κορμού των δένδρων επειδή εκεί κατοικούσαν οι νύμφες.

Έτσι μπορούσαν να επικαλεστούν την προστασία τους και να μην τους συμβεί κάτι κακό.

Το ίδιο φαίνεται να υποστηρίζεται και στο βιβλίο Firestone, Allie. «Knock on Wood: Superstitions and Their Origins» σε μια παραλλαγή. Στο Knock on Wood η προέλευση του εθίμου προέρχεται από την γερμανική λαογραφία όπου επίσης υπερφυσικά όντα ζούσαν σε δέντρα και μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για προστασία.

Όταν κάποιος χρειαζόταν μια χάρη ή να έχει καλή τύχη τότε ανέφερε αυτή την επιθυμία σε ένα δέντρο και στη συνέχεια άγγιζε το φλοιό, κάτι που αντιπροσώπευε το πρώτο «χτύπημα». Το δεύτερο «χτύπημα» ήταν για να ευχαριστήσει τα όντα που θα του εκπλήρωναν την ευχή. Επιπλέον το χτύπημα υποτίθεται ότι εμπόδιζε τα κακά πνεύματα που μπορούν να ακούσουν την ομιλία και να παρέμβουν.

https://www.youtube.com/watch?v=n958vaKE0kc

https://www.stoxos.gr/2026/11/blog-post_972.html

ΦΟΒΕΡΟ: Οι Σπαρτιάτες είχαν ανακαλύψει την... ΑΤΟΜΙΚΗ ΒΟΜΒΑ της εποχής τους!!! Τι αποκάλυψε Αμερικανός ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΦΥΣΙΚΟΣ...

ΣΤΟΧΟΣ Νοεμβρίου 02, 2026

Επηρεασμένος από την ανδρεία των αρχαίων Σπαρτιατών αλλά και για να μελετήσει τα όπλα που χρησιμοποιούσε αυτός ο πολεμικός λαός της αρχαίας Ελλάδας, ο Αμερικανός πυρηνικός φυσικός και καθηγητής μεταλλουργίας δρ. Λάιλ Μπόρστ, το 1961, επισκέφθηκε τη Σπάρτη.

Ζήτησε λοιπόν από τους εκεί αρχαιολόγους να δει δείγματα οβολών από το Ηραίον (ναό – θησαυροφυλάκιο της αρχαίας Σπάρτης) του 670 π.χ και αφού τα ανέλυσε απεφάνθη πως οι Σπαρτιάτες δεν είχαν απλώς σίδερο αλλά ατσάλι!

Δηλαδή ένα κράμα σιδήρου και άνθρακα με περιεκτικότητα σε άνθρακα μεταξύ 0,2 και 0,8%. Κατά την δήλωση του στους New York Times, αυτό ισοδυναμούσε με την κατοχή ατομικής βόμβας για τα μέτρα της εποχής.

Αυτό εξηγεί επιστημονικά, πέρα από την αποδεδειγμένη ανδρεία που υπέδειξαν ο Λεωνίδας και οι 300 Σπαρτιάτες του στη μάχη των Θερμοπυλών και πέρα από την επιλογή του τέλειου στρατηγικού σημείου της μάχης, το πώς 300 άνδρες αποδεκάτισαν έναν στρατό Περσών, Μήδων και Σακών που αριθμούσαν τις 50.000 πάνοπλων αδρών, συμπεριλαμβανομένων και των πλέον επίλεκτων ταγμάτων των Περσών των αθανάτων, πριν πέσουν όλοι από τα βέλη των τοξοτών μετά απ΄ την προδοσία του Εφιάλτη.

Για άλλη μία φορά αποδεικνύεται (και μέσα από την επιστήμη) το πόσο προηγμένη τεχνολογία διέθεταν οι αρχαίοι Έλληνες.

Φανταστείτε τώρα με πόση ευκολία μπορούσαν τα ατσάλινα ξίφη των Σπαρτιατών να διαπεράσουν τις χάλκινες και σιδερένιες πανοπλίες των Περσών και ακόμα πόσο φόβο θα προκάλεσε στους Πέρσες το γεγονός πως στα δικά ξίφη τους οι Σπαρτιάτικές πανοπλίες έμεναν ανεπηρέαστες.

https://www.stoxos.gr/2026/11/blog-post_602.html

ΟΙ ΠΟΜΑΚΟΠΟΥΛΕΣ ΤΗΣ ΞΑΝΘΗΣ....Σαν τις Σουλιώτισσες προτιμούσαν να Γκρεμιστούν από τα βράχια ΠΑΡΑ ΝΑ ΤΟΥΡΚΕΨΟΥΝ...!!

ΣΤΟΧΟΣ Νοεμβρίου 01, 2026

Στη φωτογραφία μπορείτε να δείτε την τοποθεσία Μómtskïy Kámen κοντά στο χωριό Πάχνη. Όλοι οι κάτοικοι της Πάχνης γνωρίζουν την ιστορία αυτού του βράχου. Όπως λένε οι γέροι του χωριού από το βράχο αυτό αυτοκτόνησαν κορίτσια της περιοχής για να γλιτώσουν από τους Τούρκους.

Στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας οι Τούρκοι είχαν έρθει στην περιοχή και προσπαθούσαν με το ζόρι να πάρουν πολλές Πομάκισσες και να τις κάνουν Τουρκάλες.

Οι γυναίκες αυτές δεν ήθελαν να γίνουν Τουρκάλες και για το λόγο αυτό ανέβηκαν σε ένα απότομο βράχο, έδεσαν τις πλεξούδες των μαλλιών τους μαζί και έπεσαν στο γκρεμό. Μέχρι και πολλά χρόνια αργότερα οι βοσκοί έβρισκαν απομεινάρια των κοριτσιών (δαχτυλίδια, βραχιόλια κ.α.) στη βάση του βράχου. Παρόμοιες μαρτυρίες υπάρχουν και σε άλλα πομακοχώρια της ορεινής Ξάνθης.

Στη Μάνταινα Μύκης υπάρχει ο βράχος Chervén Kámen, στη Γλαύκη υπάρχει ο βράχος Gulâm Kámen, κοντά στη Μέδουσα υπάρχει το Mómin Kámen. Επίσης πάνω από το Σμόλιαν της Βουλγαρίας (που παλαιότερα ονομάζονταν Πασμακλή) υπάρχει ο βράχος Neviástata από τον οποίο γκρεμίστηκε μία νύφη που ήθελαν να την παντρέψουν με το ζόρι με ένα Τούρκο.

Αυτές είναι μόνο ελάχιστες από τις παλιές μαρτυρίες που οι Πομάκοι διατηρούν ακόμα στη μνήμη τους και που αποδεικνύουν ότι από παλιά οι Πομάκοι δεν ήθελαν να έχουν επιμειξίες με Τούρκους.

Ν. Κ. xanthinet.gr

https://www.stoxos.gr/2026/11/blog-post_01.html

Καταγγελία της Κύπρου στον ΟΗΕ για παράνομες τουρκικές έρευνες στα χωρικά της ύδατα και την ΑΟΖ: Η θέση της Κυβέρνησης για τον GSI

ΣΤΟΧΟΣ Νοεμβρίου 01, 2026

Την αποστολή επιστολής της Κυπριακής Δημοκρατίας προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, με την οποία καταγγέλλονται οι παράνομες έρευνες του τουρκικού ερευνητικού σκάφους «Akdeniz Arastirma 1» στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου, επιβεβαιώνουν στο philenews έγκυρες κυβερνητικές πηγές.

Ωστόσο, οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι η συγκεκριμένη ενέργεια δεν συνδέεται με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), καθώς αφορά διαφορετική χρονική περίοδο και συγκεκριμένες δραστηριότητες του τουρκικού ερευνητικού σκάφους.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του protothema.gr η Κυπριακή Δημοκρατία, με επιστολή που κατέθεσε στον ΟΗΕ καταγγέλλει τις παράνομες έρευνες που έγιναν από το υπό τουρκική σημαία ερευνητικό σκάφος «Akdeniz Arastirma 1» στις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το δημοσίευμα σημείωνε ότι «η κίνηση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, λόγω και της αναμενόμενης στο προσεχές διάστημα επανάληψης των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση GSI, η οποία θα επεκταθεί και σε θαλάσσιες περιοχές της Κύπρου».

Η επιστολή(Α/81/413), αν και αναφέρεται σε θαλάσσια επιστημονική έρευνα, η οποία θεωρητικά διέπεται από διαφορετικό καθεστώς από εκείνο που ισχύει για τις έρευνες σχετικά με την πόντιση καλωδίων, παραθέτει ουσιαστικά ολόκληρη τη νομική επιχειρηματολογία έναντι των πειρατικών ενεργειών της Άγκυρας σε θαλάσσιες περιοχές τρίτων κρατών, είτε πρόκειται για περιοχές κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων είτε για περιοχές στις οποίες τα κράτη αυτά ασκούν δικαιοδοσία.Την επιστολή, σύμφωνα με το δημοσίευμα, που κατέθεσε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου στον ΟΗΕ, Μαρία Μιχαήλ, η μη εξουσιοδοτημένη είσοδος του σκάφους στα χωρικά ύδατα της Κυπριακής Δημοκρατίας και η διεξαγωγή θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας εντός αυτών, χωρίς τη ρητή συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνιστούν παραβίαση της κυριαρχίας της, όπως αυτή κατοχυρώνεται στα άρθρα 2 και 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Επίσης, επισημαίνεται ότι, στο πλαίσιο άσκησης της κυριαρχίας της, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει, βάσει του άρθρου 245 της Σύμβασης, το αποκλειστικό δικαίωμα να ρυθμίζει, να εγκρίνει και να διεξάγει θαλάσσια επιστημονική έρευνα στα χωρικά της ύδατα.

Στην κυπριακή επιστολή τονίζεται ακόμη ότι η διεξαγωγή θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας, όπου η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί δικαιοδοσία όσον αφορά τέτοιου είδους δραστηριότητες, συνιστά περαιτέρω παραβίαση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Επισημαίνεται, επίσης, ότι το άρθρο 56 παράγραφος 1 της Σύμβασης απονέμει στο παράκτιο κράτος αποκλειστική δικαιοδοσία όσον αφορά τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής του Ζώνης.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 246 παράγραφος 2 της Σύμβασης, η θαλάσσια επιστημονική έρευνα στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και στην υφαλοκρηπίδα διεξάγεται μόνο με τη συγκατάθεση του παράκτιου κράτους, η οποία, στην περίπτωση του συγκεκριμένου τουρκικού ερευνητικού σκάφους, δεν έχει χορηγηθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η Λευκωσία, με την επιστολή της στον ΟΗΕ, καλεί τον Οργανισμό να μεταφέρει στην Τουρκία ένα σαφές μήνυμα ότι οφείλει να συμμορφώνεται πλήρως με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, να σέβεται την κυριαρχία και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας και να απέχει από τη διεξαγωγή, την προβολή ισχυρισμών περί εξουσιοδότησης ή τη διευκόλυνση δραστηριοτήτων θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας εντός των θαλάσσιων ζωνών της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς τη συγκατάθεσή της.

Ο χάρτης που περιλαμβάνεται στην επιστολή με τις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε μπλε φόντο οι περιοχές που κινήθηκε το υπό τουρκική σημαία ερευνητικό σκάφος «Akdeniz Arastirma 1»

Αναλυτικά η επιστολή της Κυπριακής Δημοκρατίας

«Κατόπιν οδηγιών της κυβέρνησής μου, επιθυμώ να επιστήσω την προσοχή σας σε παράνομες ενέργειες της Τουρκικής Δημοκρατίας, οι οποίες αφορούν τη διεξαγωγή δραστηριοτήτων θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας από το υπό τουρκική σημαία ερευνητικό σκάφος Akdeniz Arastirma 1 στις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ειδικότερα, κατά το διάστημα από τις 15 έως τις 30 Ιουνίου 2026 και από τις 3 έως τις 29 Αυγούστου 2026, το προαναφερθέν σκάφος πραγματοποίησε εργασίες δειγματοληψίας υδάτων στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου και Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων περιοχών εντός των χωρικών υδάτων και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας (οι σχετικοί χάρτες επισυνάπτονται ως Παραρτήματα Ι και ΙΙ, αντίστοιχα).

Η μη εξουσιοδοτημένη είσοδος του σκάφους στα χωρικά ύδατα της Κυπριακής Δημοκρατίας και η διεξαγωγή θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας εντός αυτών, χωρίς τη ρητή συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνιστούν παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως αυτή κατοχυρώνεται στα άρθρα 2 και 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στο πλαίσιο άσκησης της κυριαρχίας της, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει, βάσει του άρθρου 245 της Σύμβασης, το αποκλειστικό δικαίωμα να ρυθμίζει, να εγκρίνει και να διεξάγει θαλάσσια επιστημονική έρευνα στα χωρικά της ύδατα. Οι διατάξεις αυτές αντανακλούν το εθιμικό διεθνές δίκαιο.

Επιπλέον, η διεξαγωγή θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και της υφαλοκρηπίδας, όπου η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί δικαιοδοσία όσον αφορά τέτοιου είδους δραστηριότητες, συνιστά περαιτέρω παραβίαση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Το άρθρο 56 παράγραφος 1 στοιχείο β΄ σημείο ii της Σύμβασης απονέμει στο παράκτιο κράτος αποκλειστική δικαιοδοσία όσον αφορά τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής του Ζώνης.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 246 παράγραφος 2 της Σύμβασης, η θαλάσσια επιστημονική έρευνα στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και στην υφαλοκρηπίδα διεξάγεται μόνο με τη συγκατάθεση του παράκτιου κράτους. Καμία τέτοια συγκατάθεση δεν ζητήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία ούτε και χορηγήθηκε από αυτήν.

Ως εκ τούτου, η Τουρκία δεν διαθέτει απολύτως καμία νομική βάση για να αναλαμβάνει, να ισχυρίζεται ότι εξουσιοδοτεί ή να διευκολύνει δραστηριότητες θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας εντός των θαλάσσιων ζωνών της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς τη συγκατάθεσή της.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η κυβέρνησή μου ζητεί ευγενικά τη συνδρομή σας, προκειμένου να μεταφερθεί προς την Τουρκία ένα σαφές μήνυμα ότι οφείλει να συμμορφώνεται πλήρως με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, να σέβεται την κυριαρχία και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας και να απέχει από τη διεξαγωγή, την προβολή ισχυρισμών περί εξουσιοδότησης ή τη διευκόλυνση δραστηριοτήτων θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας εντός των θαλάσσιων ζωνών της Κυπριακής Δημοκρατίας χωρίς τη συγκατάθεσή της.

Θα σας ήμουν ευγνώμων εάν η παρούσα επιστολή και τα παραρτήματά της μπορούσαν να κυκλοφορήσουν ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο πλαίσιο των θεμάτων 39 και 74 της ημερήσιας διάταξης, και να δημοσιευθούν στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Δελτίου Δικαίου της Θάλασσας».

Με πληροφορίες από philenews.com

https://www.stoxos.gr/2026/11/gsi.html