«Αυτό που με συγκίνησε είναι ότι είδα ανθρώπους να βουρκώνουν βλέποντας σκηνές από το σενάριο. Σαν να το περίμεναν χρόνια να πει κάποιος την ιστορία για τον δικό τους Νικήτα…» αυτό αισθάνθηκε ο παπα-Βασίλης Βεργινάδης για την υλοποίηση της ταινίας «Νικηταράς-Το πέρασμα στην αθανασία», η οποία βρίσκεται στο τελικό στάδιο του μοντάζ και των μουσικών προσαρμογών και της αφήγησης.
Πρόκειται για ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ που αποδίδει τιμή στον αγώνα του 1821 και στον ομώνυμο ήρωα, ο οποίος γεννήθηκε στη Νέδουσα, και έχει να φωτίσει και άλλες πλευρές εκτός από την ηρωική διάσταση, με κρίσιμα μηνύματα για το σήμερα. Το περασμένο Σαββατοκύριακο κυκλοφόρησε το ανεπίσημο τρέιλερ και έγινε δεκτό με ενθουσιασμό, προβάλλοντας μερικά εντυπωσιακά πλάνα που προοιωνίζουν ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον αποτέλεσμα (διάρκειας, όπως αναμένεται, πάνω από μιάμιση ώρα).
Ο ιερέας της Νέδουσας μπορεί να έχει παίξει καίριο ρόλο στο εγχείρημα από τη σύλληψη της ιδέας μέχρι το τέλος, αλλά με κάθε ευκαιρία τονίζει ότι η δουλειά είναι συλλογική και τίποτα δε θα μπορούσε να γίνει χωρίς την πρωτοφανή ανταπόκριση που υπήρξε.
Με ελάχιστα χρήματα -τηρουμένων των αναλογιών- αλλά με χρόνο, κόπο και πάνω από όλα αγάπη, όσων εμπλέκονται με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, προέκυψε ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα. Στο πλευρό των ερασιτεχνών συντελεστών πολύτιμη είναι η συμβολή και τεχνογνωσία επαγγελματιών, όπως ο βραβευμένος πολύπειρος σκηνοθέτης Γιάννης Κάσσης και ο πολύ σημαντικός ηθοποιός Κωστής Σαββιδάκης, ο οποίος «αγάπησε την τρέλα μας», όπως χαρακτηριστικά λέει ο παπα-Βασίλης. Για την κάλυψη των ρόλων και των άλλων αναγκών της ταινίας ανταποκρίθηκαν με την καρδιά τους περίπου 300 άτομα που προέρχονται από τα χωριά της Αλαγονίας, την Καλαμάτα, τον Πύργο, τους Μολάους και άλλες περιοχές της Μεσσηνίας και της Ελλάδας, αλλά και από το εξωτερικό, όπως Γαλλία, Βέλγιο, Αγγλία, Γερμανία, Πολωνία, Ιρλανδία.
Αξιοσημείωτη είναι η περίπτωση Γάλλου Jose Ponce, ο οποίος ταίριαξε ιδανικά στο ρόλο του συμπατριώτη του στρατηγού Μαιζών, βοηθώντας επιπλέον σημαντικά σε τεχνικά θέματα. Κάποιοι, όπως οι περισσότεροι ξένοι, βρέθηκαν στην περιοχή, έμαθαν για τα γυρίσματα, αγάπησαν τον ήρωα και συμμετείχαν με ενθουσιασμό. Τα γυρίσματα είχαν ξεκινήσει τον Μάρτιο του 2025 και ολοκληρώθηκαν ένα χρόνο μετά, με περίπου ένα μήνα συνολικής δουλειάς στα εξωτερικά πεδία δράσης, που τις περισσότερες φορές διαρκούσε από το πρωί μέχρι το βράδυ στα αυθεντικά μέρη όπου έγιναν τα γεγονότα και στην Καλαμάτα.
«Δεν επιχειρούμε στεγνή βιογραφία, αλλά κατάδυση στην ψυχή του ήρωα. Η ταινία ακολουθεί τη διαδρομή από τη γέννηση μέχρι το θάνατο του Νικηταρά, αλλά η οπτική μας γωνία είναι η ηθική ανωτερότητα και ακεραιότητα. Μας ενδιαφέρει πώς ένας άνθρωπος δεν κράτησε ποτέ λάφυρα, έδωσε τα πάντα για την πατρίδα και παρέμεινε αγέρωχος, ακόμα κι όταν το ίδιο το κράτος τον εγκατέλειψε. Είναι το εμείς απέναντι στο εγώ.
Αυτό που έχει παραγνωριστεί είναι πως το 1821 δεν ήταν μόνο πόλεμος. Ήταν και οι χαρακτήρες αυτών των ανθρώπων που πρωτοστάτησαν και συμμετείχαν, εκεί δεν έχουμε εμβαθύνει σε αυτούς τους ήρωες που ήταν άνθρωποι πριν γίνουν ή μετά έγιναν ήρωες, με τα καλά, τα σωστά και τα λάθη τους. Ο Νικηταράς επέλεξε από την αρχή την αφάνεια, δε ζήτησε δόξες και τιμές, δεν είχε φιλοδοξίες, αλλά έπραττε με ανιδιοτέλεια», εξηγεί τις σκέψεις του γύρω από το «Νικηταράς-Το πέρασμα στην αθανασία» ο παπα-Βασίλης Βεργινάδης και συμπληρώνει: «Οι ντόπιοι κάτοικοι ήταν η ψυχή του έργου, μας άνοιξαν τα σπίτια τους, μας έδειξαν μονοπάτια που μόνο αυτοί ξέρουν, μας μετέφεραν παραδόσεις που περνάνε από γενιά σε γενιά γι’ αυτόν τον ήρωα.
Η ανταπόκρισή τους ήταν πάρα πολύ συγκινητική, σαν να το περίμεναν χρόνια να πει κάποιος την ιστορία για τον δικό τους Νικήτα».
Οι δυσκολίες και η τιμητική πρώτη προβολή το καλοκαίρι
Εκτός από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες και τα εξαντλητικά γυρίσματα, μια ιδιαίτερη δυσκολία, εξηγεί στο «Θ» ο παπα-Βασίλης, ήταν να βρεθεί «η ισορροπία ανάμεσα στο μύθο και την πραγματικότητα. Υπάρχουν πάρα πολλές πηγές που δεν ευσταθούν και κάποιες πληροφορίες που διασώζονται μόνο ως παραδόσεις. Στην έρευνα μια δυσκολία ήταν και ότι λείπουν οι οπτικές πηγές και οι φωτογραφίες φυσικά. Χρειάστηκε πολλή έρευνα σε αρχεία και μαρτυρίες για να αποδώσουμε πιστά το κλίμα της εποχής, χωρίς να καταφύγουμε σε υπερβολές».
Και το τελικό αποτέλεσμα; «Με ικανοποιεί, γιατί πίσω από το έργο αυτό βρίσκεται μια συλλογική προσπάθεια, με χρόνο, κόπο και αγάπη για να πραγματοποιηθεί. Αν μετά την προβολή της ταινίας φύγει έστω κι ένας λίγο σκεφτικός, συγκινημένος και θελήσει να μάθει ποιος ήταν ο Νικηταράς και τι αξίες εκπροσωπούσε, τότε θα αισθανθώ ότι η προσπάθειά μας πέτυχε το σκοπό της».
Αν και δεν υπάρχει οριστική απόφαση ακόμη, πρόθεση είναι η πρώτη προβολή να γίνει το καλοκαίρι τιμής ένεκεν σε κάποιο μεγάλο εξωτερικό χώρο στην περιοχή της Αλαγονίας, «για να τιμήσουμε τον τόπο και τους ανθρώπους που βοήθησαν». Φυσικά, θα ακολουθήσουν προβολές στην Καλαμάτα. Ο Νικηταράς της Νέδουσας θα ταξιδέψει φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο και στην Ομογένεια, ενώ ιδιαίτερος «στόχος» είναι οι μαθητές και τα σχολεία. Φυσικά, «δε θα υπάρχει εισιτήριο, σκοπός μας δεν είναι το κέρδος. Ο Νικηταράς είναι ένας ήρωας που ανήκει σε όλη την Ελλάδα και πέθανε πάμφτωχος» καταλήγει με νόημα ο παπα-Βασίλης.
Συντελεστές
Τον Νικηταρά ενσαρκώνει ο Κώστας Βαρελάς, ο οποίος έχει ομοιότητα, αλλά και μια ρίζα καταγωγής από την οικογένεια των Σταματελαίων! Η γιαγιά του ήταν Σταματελίτσα (Σταματέλου) μία από τις τελευταίες που έμεναν εδώ στο χωριό, εξηγεί ο παπα-Βασίλης. Από εκεί και πέρα, εκτός από τον Κωστή Σαββιδάκη, αξιοσημείωτη είναι η παρουσία του μικρού Παναγιώτη Σκαλιώτη, σε έναν ιδιαίτερο ρόλο κι αυτός, ενώ ο Βασίλης Βεραλάς, που επί δεκαετίες παίρνει μέρος στην Αναπαράσταση της Απελευθέρωσης της Καλαμάτας, δε θα μπορούσε να μη είναι ο Κολοκοτρώνης. Έκπληξη αποτελεί ο πρόεδρος της «Φάρις» Σωτήρης Κριτσωτάκης, ο οποίος υποδύεται τον Σταματέλο-πατέρα του Νικηταρά, ενώ βασικούς ρόλους ενσαρκώνουν, μεταξύ άλλων, οι παρακάτω: Σοφία Καρούτζου-μητέρα του ήρωα (Έλενα Μαυρίκη), Αγγελίνα Ζαχαριά-σύζυγος Νικηταρά (Βάσω Μαραβά), γιος Νικηταρά, Ιωάννης (Παναγιώτης Μπαστακός), κόρες Νικηταρά (Δήμητρα Μαρινάκη και Πελαγία Στιβακτάκη), Ιωάννης και Νικόλαος Σταματελόπουλος-αδέλφια Νικηταρά (Άγης Βεργινάδης και Κωνσταντίνος Κουντούρης), Παπαφλέσσας (Μιχάλης Αγγελόπουλος), Γεώργιος Καραϊσκάκης (Ανδρέας Βρυώνης), Γεώργιος Βασιλάκης ή «Σταυραετός της Σίτσοβας» (Παναγιώτης Μπατσικούρας-πρόεδρος του Συλλόγου Νεδουσαίων), Μητροπέτροβας (Ανδρέας Κουμουνδούρος), Οδυσσέας Ανδρούτσος (Νικήτας Βεργινάδης), Αναγνωσταράς (Αναστάσιος Παπαγιαννέας), Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης (Δημήτρης Μανιμάνης), Μούρτζινος Τρουπάκης (Μάρκος Ρούσσος), Ηλίας Χρυσοσπάθης της Φιλικής Εταιρείας (Κωνσταντίνος Χριστόπουλος), Νικηταράς σε παιδική ηλικία (Παναγιώτης Μπάλλας), Ζαχαρίας Μπαρμπιτσιώτης (Παναγιώτης Βαρελάς), Μάρκος Μπότσαρης (Παναγιώτης Μάλαμας), Στρατάρχης Μαιζών (Jose Ponce), Αντιστράτηγος Virgile Schneider (Γιώργος Καστρινός), Ιμπραήμ (Βασίλης Θεοδωρακάκης), Μουσταφά Γκέκας (Δημήτρης Φωτέας), Δημητράκης Λιανός (Σωτήρης Τσάκλας).
Το σενάριο-σκηνοθεσία είναι του παπα-Βασίλη Ν. Βεργινάδη, η φωτογραφία του Γιάννη Κάσση, με συνεργάτη τον Αντώνη Κρητικό. Μουσική: Ερμής Κοντούδης, Τεχνική επεξεργασία: Γιάννης Στραβόλαιμος και Γιάννης Μάστορης.
Ευχαριστίες-συμβολές
Αν και οι ευχαριστίες θα συνοδέψουν και επισήμως τους τίτλους της ταινίας, ο παπα-Βασίλης Βεργινάδης αναφέρεται στην ιδιαίτερη συμβολή του Τάκη Σούμπλη και των ακούραστων γυναικών, όπως οι Όλγα Χανδρινού, Ελένη Κουτουμάνου, Φωτεινή Σκαφιδά, Δήμητρα Φλέσσα, Ελένη Σούμπλη, Φωτούλα Αργάνη, Κατερίνα Μαστροπέτρου (ενδυματολογικές δημιουργίες και άλλες συμβολές) και Ηλέκτρα Χριστοπούλου (μακιγιάζ).
Επίσης, στον Ιππικό Όμιλο Καλαμάτας, τον Χορευτικό Σύλλογο «Λεύκιππος», στους Ελληνομνήμονες-Σπύρος Κατσίρας, στον Πολιτιστικό Παράδεισο, στη Νέα Σκηνή, στο Σύλλογο Φαραί Γιαννιτσανίκων, στους Φίλους της Παράδοσης, στο Lina Fame–παραδοσιακό τμήμα και τονίζει επανειλημμένως εμφατικά το ρόλο των όλων των προέδρων των Τοπικών Κοινοτήτων και των συλλόγων της περιοχής της Αλαγονίας και του Ταϋγέτου.
Δε θα μπορούσε να παραλείψει την Ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας, τον σεβασμιώτατο μητροπολίτη Χρυσόστομο και τον πρωτοσύγγελλο Φίλιππο Χαμαργιά και, τέλος, το Δήμο Καλαμάτας, που αναμένεται να βοηθήσει στην ολοκλήρωση της ταινίας.
Της Χριστίνας Ελευθεράκη
tharrosnews.gr

























































