Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026

Φωτίζεται το Κάστρο Χώρας Σαμοθράκης!


Το Υπουργείο Πολιτισμού προκήρυξε διαγωνισμό για το έργο φωτισμού ύψους 242.000 ευρώ – Ικανοποίηση από τον Δήμαρχο Σαμοθράκης, Θανάση Βίτσα


Είναι γνωστό πως η Σαμοθράκη βρίθει αρχαιολογικών μνημείων μεγάλης ιστορικής αξίας.

Ένα από αυτά είναι το πανέμορφο Κάστρο της Χώρας, για το οποίο καταγράφονται εξελίξεις.

Πιο συγκεκριμένα, πριν από λίγες ημέρες η «ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ» δημοσίευσε την διακήρυξη του έργου, που ήταν η εξής:

«Το Υπουργείο Πολιτισμού/Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, προκηρύσσει την με ανοιχτή διαδικασία επιλογή αναδόχου για την κατασκευή του έργου “ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΣΤΡΟΥ ΧΩΡΑΣ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗΣ”, εκτιμώμενης αξίας 241.935,48 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α. 24 %), το οποίο ανήκει στην κατηγορία έργων “Ηλεκτρομηχανολογικά”.

Οι προσφορές υποβάλλονται από τους ενδιαφερομένους ηλεκτρονικά, μέσω της διαδικτυακής πύλης www.promitheus.gov.gr, μέχρι τις 12 Ιανουαρίου 2026, ημέρα Δευτέρα και ώρα 10.00 π.μ., σε ηλεκτρονικό φάκελο του υποσυστήματος ΕΣΗΔΗΣ- ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ».

Ως ημερομηνία και ώρα ηλεκτρονικής αποσφράγισης των προσφορών ορίζεται η 16η Ιανουαρίου 2026, ημέρα Παρασκευή και ώρα 10.00 π.μ.

Κριτήριο για την ανάθεση της σύμβασης είναι η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής (χαμηλότερη τιμή)».

Στον διαγωνισμό μπορούν να συμμετέχουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ή ενώσεις αυτών που δραστηριοποιούνται σε έργα κατηγορίας ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΑ και ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΑ.

Την προκήρυξη του έργου υπογράφει ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών & Μεταβυζαντινών Μνημείων, Αρχιτέκτων Μηχανικός Θεμιστοκλής Βλαχούλης.

Ως εκ τούτου, απομένουν λίγες ημέρες για να φανεί ποιος θα αναλάβει τον φωτισμό του Κάστρου.

Η ιστορία του Κάστρου

Ενώ είναι γνωστό στη θέα, λίγοι γνωρίζουν επ’ ακριβώς την ιστορία του Κάστρου της Χώρας. Ας την θυμηθούμε.

Το Κάστρο δεσπόζει πάνω στην κορυφή ενός απόκρημνου, βραχώδους λόφου στα βορειοανατολικά του ομώνυμου, σύγχρονου οικισμού και αποτελεί ένα σημαντικό μνημείο υστεροβυζαντινής φρουριακής αρχιτεκτονικής.

Η ίδρυσή του τοποθετείται στα 1431-1433 και αποδίδεται στον γενουάτη άρχοντα Παλαμήδη Γατελούζο, που απέκτησε την κυριότητα της Σαμοθράκης από τον Ιωάννη Ε’ τον Παλαιολόγο, επειδή τον βοήθησε στη διαμάχη του με τον Ιωάννη Καντακουζηνό για την κατοχή του θρόνου του Βυζαντίου.

Τo Κάστρο καταλαμβάνει συνολική έκταση 1880 τ.μ. και αποτελείται από την εσωτερική και την εξωτερική οχύρωση. Η κύρια είσοδος του ανοίγεται στο ανατολικό μέτωπο του μεταπυργίου ανάμεσα στον ορθογώνιο και τον κυκλικό πύργο της εξωτερικής οχύρωσης.

Ο ορθογώνιος πύργος που χτίστηκε στα 1433 είναι ένα τριώροφο κτίσμα, ύψους 11,30μ. με τοξοθυρίδες στα εσωτερικά μέτωπα των τοίχων του. Η πρόσβαση στο εσωτερικό του, πιθανότατα, πραγματοποιούνταν από είσοδο που βρίσκονταν στο επίπεδο του δεύτερου ορόφου.

Στον πρώτο όροφο είχε κατασκευαστεί μεγάλη κινστέρνα επιχρισμένη με καλής ποιότητας υδραυλικό κονίαμα και καμαροσκεπή στέγη, η οποία υποστηρίζονταν από αρχαίο, μαρμάρινο κίονα σε δεύτερη χρήση. Η κρήνη που βρίσκεται στο νότιο τοίχο του πύργου θα πρέπει να επικοινωνούσε με αυτή την κινστέρνα.

Ο κυκλικός πύργος, ύψους 12μ. κατασκευάστηκε κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο, όταν είχε πλέον ολοκληρωθεί η εξωτερική οχύρωση, καθώς εφάπτεται στο νοτιοανατολικό άκρο του τείχους της. Δε διαθέτει είσοδο, διότι το εσωτερικό του επιχώνονταν συγχρόνως με την κατασκευή του πύργου, ώστε να δημιουργηθεί στην κορυφή του ένα ισοπεδωμένο δάπεδο από χώμα.

Στο νότιο τμήμα της εξωτερικής οχύρωσης, πολύ κοντά στο οχυρωματικό τείχος αποκαλύφθηκαν μια μεγάλη,πλακόστρωτη κινστέρνα, μια εργαστηριακή κατασκευή και τρία μονόχωρα δωμάτια, που υποδεικνύουν κάποιου είδους βιοτεχνική και αποθηκευτική λειτουργία.

Στο βόρειο τμήμα της εξωτερικής οχύρωσης είχε κατασκευαστεί τοξωτή πύλη, η οποία έπαψε να χρησιμοποιείται κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο. Την περιοχή στα νότια και νοτιοανατολικά της κατέλαβαν τρεις χώροι οικιστικής χρήσεως.

Στην εσωτερική οχύρωση οδηγούσε λίθινη κλίμακα, η οποία κατέληγε σε τοξωτή πύλη, πάνω από την οποία διατηρούνται τα φουρούσια μιας καταχύστρας. Ο ορθογώνιος πύργος που αναπτύσσεται στα νοτιοανατολικά της εισόδου κατασκευάστηκε το 1431. Σώζεται σε ύψος περίπου 13μ., και πρέπει να διέθετε τυφλό ισόγειο και τρεις ορόφους με ξύλινα πατώματα. Στην κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε αρκετό αρχαίο υλικό. Στο χώρο της εσωτερικής οχύρωσης τα πιο καλά διατηρημένα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα είναι δυο κινστέρνες επιχρισμένες με υδραυλικό κονίαμα, οι οποίες βρίσκονται βόρεια και νότια του ορθογώνιου πύργου. Η σχετικά ομαλή περιοχή ανάμεσα τους καταλαμβάνεται από λασπόκτιστα κτίρια.Βίτσας: «Το Κάστρο της Χώρας ετοιμάζεται να “συστηθεί” ξανά στο φως»


Με τη σειρά του, πάντως, ο Δήμαρχος Σαμοθράκης, Θανάσης Βίτσας χαιρέτισε την εξέλιξη αυτή από πλευράς Υπουργείου Πολιτισμού και ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

«Το Κάστρο της Χώρας ετοιμάζεται να “συστηθεί” ξανά στο φως. Η ανάδειξη του εμβληματικού μνημείου των Gateluzzi και του φυσικού βράχου πάνω στον οποίο στέκει από τον 15ο αιώνα, δεν είναι μια τυχαία εξέλιξη. Είναι μια διαδρομή που ξεκίνησε το 2017, όταν αποφασίσαμε ότι η πρόχειρη φωταγώγηση δεκαετιών δεν ταιριάζει στην αισθητική και στην ιστορία της Σαμοθράκης.

Από την πρώτη ανάθεση της αρχιτεκτονικής μελέτης φωτισμού μέχρι σήμερα, το έργο πέρασε από διάφορες μεταβολές.

Παρά τις διαφοροποιήσεις που προέκυψαν στην πορεία, το ενδιαφέρον μας παρέμεινε αμείωτο. Ήταν μια δέσμευση που παρακολουθούσαμε στενά. Το έργο μετά το 2019 πέρασε στα “χέρια” της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας κι εργάστηκαν γι’ αυτό οι κυρίες Τερζοπούλου και Σαμπανοπούλου με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Ιδιαιτέρως θα αναφέρουμε το ειδικό ενδιαφέρον της Υπουργού κας Μενδώνη, γι’ αυτό και στις 19 Δεκεμβρίου, ο διαγωνισμός ύψους 242.000€ (πλέον Φ.Π.Α) από το Υπουργείο Πολιτισμού βγήκε στον αέρα.

Αισθάνομαι βαθιά ικανοποίηση, γιατί από την καθημερινή υποδομή μέχρι τον πολιτισμό, κάθε έργο είναι ένα κομμάτι της ταυτότητας που θέλουμε για το νησί μας.

Το φως που θα αγκαλιάσει τον βράχο της Χώρας, θα είναι το νέο μας τοπόσημο».

M.K.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου