Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2026

Οι βλέψεις των Ρώσων επί του Αγίου Όρους

Γεγονότα του 1900 ως και σήμερα


του Βασίλειου Ναζλή

Σε άλλα εκτενή σημειώματα μου, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα “ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΘΡΑΚΗ” της Αλεξανδρούπολης, σας γνώρισα γεγονότα που διαδραματίστηκαν επί του ιερού εδάφους του Αγίου Όρους, με κύριο υποκινητή το τσαρικό καθεστώς, με τις βλέψεις του επ’ αυτού.

Το τελευταίο διάστημα, η “φίλη” μετακομμουνιστική Ρωσία, αναπτύσσει μία έντονη θρησκευτική πολεμική, εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου και προσωπικά εναντίον του Οικουμενικού Πατριάρχη ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟ.

Λίγων ημερών το κατάπτυστο κείμενο με βαρύτατους χαρακτηρισμούς κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη, που προκάλεσε την αντίδραση των Ορθοδόξων Εκκλησιών, εκτός ρωσικής χειραγώγησης και οικονομικής εξάρτησης.

Δεν θα σταθώ σε αυτό, γιατί γνωρίζουμε την αλληλοπεριχώρηση διαχρονικά της ρωσικής εκκλησίας με την τσαρική, κομμουνιστική και τώρα την νεο τσαρική, νεο κομμουνιστική και νεο δημοκρατική εξουσία.

Η επιδιωκόμενη αναβίωση της Τρίτης Ρώμης, μετά την πτώση της Βασιλεύουσας την 29η Μαϊου 1453, ήταν προ οφθαλμών, της “νομενγκλατούρας” των φορέων της εκάστοτε εξουσίας.

Το ελληνικό κράτος, μετά την νέα παρουσία του, μετά τους απελευθερωτικούς αγώνες του 1821, προσπαθούσε να συμπεριλάβει στα ελεύθερα εδάφη του και περιοχές, όπου μεσουρανούσε …κάποτε ο ελληνισμός με την ορθόδοξη θρησκευτική του παρουσία.

Η χερσόνησος του Αθω, όπου το ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ, το ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ, καίτοι είχε επάνω του την ορθόδοξη παράδοση με τα Ιερά και παλαίφατα Μοναστήρια, τελούσε υπό οθωμανική κυριαρχία, καίτοι υπήρχε αυτόνομο και αυτοδιοικούμενο καθεστώς.

Εκεί πάνω, η τσαρική Ρωσία ,θέλησε (και θέλει μέχρι και σήμερα), να επιβάλει την δική της κυριαρχία, με την κατάληψη των σκητών, μονών, κοινοβίων και καλυβών.

Η επιβολή αυτή προκαλούσε τις αντιδράσεις των μοναχών, που δεν ήθελαν να εντάξουν την παρουσία τους, στον έλεγχο της.

Εδώ θα σας μεταφέρω, γεγονότα που εξελίχθηκαν στο Αγιο ΄Ορος το 1900 και καταγράφηκαν στην εφημερίδα “ΕΜΠΡΟΣ”.

* “Τον Αύγουστο του 1900, επέστρεψαν από το Αγιο Όρος χωρικοί από το Πήλιο και διηγήθηκαν ότι Ρώσοι μοναχοί της Σκήτης του Βατοπεδίου, εξεγέρθηκαν κατά των Ελλήνων μοναχών και πολιόρκησαν την Μονή.

Σκοπός τους ήταν να καταλάβουν την Μονή του Βατοπεδίου, από την οποία εξαρτιόταν η ρωσική σκήτη, που την εποφθαλμιούσαν από καιρό.” ΕΜΠΡΟΣ 18-8-1900.


* Η εφημερίδα στις 27 Αυγούστου 1900, γράφει.

“ΟΙ ΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΟΝ ΑΘΩ – ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ – ΣΥΛΛΗΨΗ ΜΟΝΑΧΩΝ – Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΡΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ – ΟΙ ΔΙΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΡΩΣΩΝ.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, μετά τις προ ημερών ταραχές που συνέβησαν στον Αθω, απαίτησε από τις τουρκικές αρχές την σύλληψη των προϊσταμένων των Μονών Βστοπεδίου και Αρκαδίου, ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ και ΔΩΡΟΘΕΟΥ, που ήταν οι δράστες των ταραχών.

Συνελήφθησαν και ο Δωρόθεος κατέφυγε στην Μονή 5ου Βατοπεδίου.

Οι τουρκικές αρχές, δεν μπόρεσαν να πολιορκήσουν στενά την Μονή.

Οι μοναχοί ήρθαν σε δύσκολη θέση και μετά από σχετική εντολή, του ρωσικού στόλου που προστάτευε σήκωσαν ρωσική σημαία

Ο υποκινητής των γεγονότων Ρώσος αντιπρόσωπος του Παντελεήμονα στις Καρυές, έσπειρε την διχόνοια μεταξύ των αντιπροσώπων των ελληνικών Μονών και ύστερα συκοφάντησε τους προϊσταμένους τους, ως καταχραστές και συμβούλευσε τους μοναχούς, να προβάλλουν αντίσταση στους Τούρκους και να ζητήσουν την ρωσική προστασία.*

* Ο καϊμακάμης του Αγίου Όρους, που με διαταγή της ψηλής Πύλης, συνέλαβε τους δύο καλόγηρους και τους έστειλε στην Κωνσταντινούπολη, ανακλήθηκε και αντικαταστάθηκε προσωρινά, από τον ΙΣΜΑΗΛ Μπέη, Κρητικού στην καταγωγή και αρχιγραμματέα του Νομαρχιακού Συμβουλίου για 30 χρόνια.

Οι μοναχοί αυτοί, τελικά επέστρεψαν, χωρίς να μπορέσει να κάνει κάτι εναντίον τους το Πατριαρχείο.

Με την ρωσική επέμβαση, οι Ρώσοι μοναχοί στο ‘Αγιο Όρος, πέτυχαν πολλά προνόμια, ενώ υπέστη μεγάλη βλάβη το γόητρο της Μεγάλης Εκκλησίας από την οθωμανική κυβέρνηση και η Μονή Βατοπεδίου, που μέχρι εκείνη την στιγμή εθεωρείτο η Ακρόπολη του Ελληνισμού στο ‘ Αγιο ‘Ορος και δεν επηρεάστηκε από την ρωσική επίδραση.

Δεν είναι καθόλου απίθανο αργά ή γρήγορα οι Ρώσοι, επωφελούμενοι τελείως τον άκρατο εγωϊσμό και την ιδιορρυθμία τους να μπορέσουν να πετύχουν και την κατάκτηση της ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΥΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΝΗΣ, με τους πραγματικούς αρχαιολογικούς θησαυρούς ” *ΕΜΠΡΟΣ 18-9-1900.

* “Την 1η Νοεμβρίου 1900, πήγε στον Άθωνα, ο πρεσβευτής της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ και επισκέφτηκε τις Μονές Κουτλουμουσίου και Ιβήρων.

Την ίδια μέρα επισκέφτηκε τον μονάζοντα εκεί πρώην Πατριάρχη ΙΩΑΚΕΙΜ και γευμάτισε μαζί του και το βράδυ διανυκτέρευσε στη Μονή Ιβήρων.

Την επομένη επισκέφτηκε τις Μονές Σταυρονικήτα, Παντοκράτορα και Βατοπεδίου και την τρίτη ημέρα, επισκέφτηκε τις υπόλοιπες.

Κατέληξε στην ρωσική και με ρωσικό ατμόπλοιο της μονής, επισκέφτηκε τις παραλιακές μονές και αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη, με ατμόπλοιο της εταιρίας “Πανταλέων”.

Η Μονή Βατοπεδίου, άνοιξε μία μέρα πριν την άφιξη του Μαυροκορδάτου, όμως οριστικά παραχωρήθηκε στους Ρώσους του Κόλτσου, παραλαική έκταση, επί του Βατοπεδίου και αναμένονται από την Μόσχα Ρώσοι μηχανικοί, για να αναγείρουν τεράστια Μονή, με 400 κελιά μοναχών.

Ο Σλίπης, διευθυντής του αγγλικού προξενείου Θεσσαλονίκης, την 4η Νοεμβρίου , αναχώρησε για τον ΄Αθωνα έχοντας εντολή της αγγλικής κυβέρνησης, για να μελετήσει επί τόπου την κατάσταση.

Ο Ρώσος πρόξενος λύσσαξε για την επίσκεψη του Μαυροκορδάτου στον Άθωνα, ως και του Σλίπη. ΕΜΠΡΟΣ 4-11-1900.

* “Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΟΛΩΝΙΑΣ, έγραψε εκτενώς, για την επίσκεψη του πρεσβευτή της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ Ν. που συνοδευόταν από τον γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟ, στο Άγιο Όρος, για την επαφή με τον μονάζοντα Πατριάρχη και τις μονές που επισκέφτηκαν. Το γερμανικό φύλλο εξήρε την επίσκε3ψη του πρεσβευτή”. *ΕΜΠΡΟΣ 7-11-1900.

* “Κατά πληροφορίες της εφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ της 30ης Νοεμβρίου 1900 αναφέρει ότι όλα τα έγγραφα, με τα οποία απεμπολήθηκαν ιεροί τόποι από τους υπεύθυνους του Αγίου Όρους, προς τους Ρώσους μοναχούς, γρήγορα θα φωτογραφηθούν και θα διανεμηθούν, ώστε να αναδειχθεί το ποιόν και τα εθνικά συναισθήματα, όσων έχουν συμφέρον να κρύψουν την αλήθεια.

Τα έγγραφα αυτά, που αποδεικνύουν το γεγονός, δεν αμφισβητούνται από τους εκδότες τους, γιατί υπάρχουν αντίγραφα σε χέρια τρίτων.

Αυτό το πληροφορήθηκαν οι υπεύθυνοι μοναχοί του Άγιο Όρος και ανέθεσαν σε κάποιο μοναχό, έναντι αμοιβής εκατοντάδων λιρών, να δικαιολογήσουν τα έγγραφα και να ανασκευάσουν τις ενέργειες τους υπέρ των Ρώσων.

Η ανασκευή όμως θα έχει δυσκολίες, γιατί με αυτή πρέπει πρώτα να γκρεμιστούν οι μεγάλοι στρατώνες που ανεγέρθηκαν πάνω σε εθνική γη και να… σκοτωθούν οι χιλίαδες μουζίκων, που κατέκλυσαν το Άγιο Όρος, με το πρόσχημα του ευσεβούς προσκυνητή.

Πληροφορίες λένε ότι η ολιγοήμερη επίσκεψη του Μαυροκορδάτου, δεν μπόρεσε να ανακόψει την ολοσχερή απεμπόλιση των Ιερών Τόπων, συνεπεία τάσεων χρηματισμού των δικών μας.

Μετά την αναχώρηση του Μαυροκορδάτου, 200 εργάτες επέστρεψαν και συνέχισαν τις εργασίες που διέκοψαν από την ημέρα που πληροφορήθηκαν την άφιξη του, για την κατασκευή του υπερμεγέθη στρατώνα, που κατ’ ευφημισμό το ονόμασαν κελλί, πάνα από το ταπεινό οίκημα που συνεδριάζει η Ιερή Κοινότητα. Ο στρατώνας αυτός είναι ρωσικός.

Εκτός αυτών και στην ρωσική επίσης Σκήτη του Σεργίου, που υπάγεται στην Μονή του Βατοπεδίου, εργάζονται ήδη για την κατασκευή και άλλης πλευράς, 500 εργάτες.

Στην θέση Κουλτσού, που η Μονή Βατοπεδίου τελευταία παραχώρησε στην ρωσική Σκήτη του Σεραγιού, για υπηρεσίες που προσέφεραν στην Κωνσταντινούπολη, προκειμένου να αναγερθούν άλλα κτίρια”. * ΕΜΠΡΟΣ 30-11-1900.

* “Διακεκριμένος κληρικός που επισκέφτηκε τελευταία το Άγιο Όρος, έστειλε σπουδαία επιστολή στην εφημερίδα, με πολύτιμες πληροφορίες για τα αποτελέσματα της επίσκεψης στον Αθω του Μαυροκορδάρτου, που έγραφε.

“Από την άποψη της έξαρσης του εθνικού φρονήματος των δικών μας, η πρώτη αυτή, από την σύσταση του ελληνικού Βασιλείου, επίσημη εθνική αποστολή στο Άγιο όρος, πέτυχε και ωφέλησε.

Η ελληνική Κυβέρνηση είναι αξιέπαινη και είναι άξιοι ευγνωμοσύνης αυτή και όσοι εργάστηκαν γι’ αυτό.

Υπάρχει όμως και η άλλη άποψη, από την αληθινή αντίληψη και την πρακτική ωφέλειας, η αποστολή έφερε μηδαμινά αποτελέσματα, γιατί επικρατεί η ίδια κατάσταση σχετικά με την καταπάτηση του ιερού καθεστώτος που υπάρχει και την απεμπόληση δικαιωμάτων.

Πάλι μέσα σε σιωπή, γίνονται όλα, ΄όπως και προηγούμενα, μετά την αναχώρηση των επισήμων που στάλθηκαν και επαναλήφτηκαν οι εργασίες σε όλα τα ανεγειρόμενα εκεί ξένα κολοσσιαία κτίρια, που βρίσκονται στο τέλος αποπεράτωσης.*

ΕΜΠΡΟΣ 13-12-1900.

* “Μετά την επιστολή που δημοσιεύσαμε την 13η Νοεμβρίου, αποδεικνύεται ότι η επίσκεψη Μαυροκορδάτου, ωφέλησε ηθικά, αλλά δεν άλλαξε η κατάσταση εκεί.

Νομίζει κανείς, ότι βρίσκεται σε νεοκατασκευασθείσα πολιτεία καστόρων.

Παντού οι Ρώσοι, αναγείρουν σκήτες, εκκλησιές και διάφορα άλλα οικοδομήματα και πλημμυρίδα Σλάβων καλογήρων κατέκλυσαν τον Αθω, έτσι ώστε η μία μονή που κατέχουν, έχει πολύ περισσότερους καλόγηρους, απ’ όσους όλες μαζί οι 22 ελληνικές μονές.

Επειδή δεν μπορούν να ανεγείρουν νέες μονές, χτίζουν σκήτες, που έχουν διαστάσεις και όψη στρατώνων και φρουρίων.

Επειδή η κατάχρηση αυτή έφτασε στο απροχώρητο, ζητούν να αγοράσουν δικαιώματα άλλων ελληνικών μονών, διαφθείροντας και ξεσηκώνοντας τους καλογήρους, με την διασπορά διχόνοιας, διαφθοράς, καυγάδες και σκάνδαλα.

Μπορεί να πει κάποιος, ότι το Αγιο Ορος, κατέστη πλεόν οριστικά μια αθόρυβη κατάκτηση των Ρώσων, που σφηνώθηκαν στην Χαλκιδική και πάντα αυξάνονται και πάντα προχωρούν, ώστε σε ελάχιστο χρόνο, τα πάντα εκεί πάνω θα ανήκουν στον ΠΑΝΣΛΑΒΙΣΜΟ.

Πριν είκοσι χρόνια οι Ρώσοι ήταν χίλιοι πεντακόσιοι, προ δέκα χρόνων τρείς χιλιάδες, σήμερα είναι έξη χιλιάδες και μετά δέκα χρόνια θα φθάσουν τους είκοσι χιλιάδες.

Ολοι αυτοί ή οι περισσότεροι είναι απόστρατοι αξιωματικοί ή αποχώρησαν από τον στρατό, άνδρες νέοι και γενναίοι, που την ειρηνική εκείνη κοινότητα της δίνουν όψη στρατοπέδου.

Πως μπορεί να περιοριστεί ο χείμαρρος αυτός, που μεθαύριο θα ξεχειλίσει από την κοίτη του; Καλόγηροι ή απόστολοι του ΠΑΝΣΛΑΒΙΣΜΟΥ, οι άνδρες αυτοί, αποτελούν επικίνδυνο στρατό.

Επιτρέπεται στις ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις να κλείνουν τα μάτια, μπροστά στην κατάσταση αυτή; Οι Ρώσοι με μία Μονή κατέχουν το εν εικοστό τέταρτο του Αγίου Ορους.

Με την μέθοδο των σκητών κατέκτησαν τα πάντα”. *

ΕΜΠΡΟΣ 14-12-1900.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ

Διαχρονικές προσπάθειες ΑΛΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΟΜΟΔΟΞΟΥΣ ΡΩΣΟΥΣ.

ΜΕΛΕΤΗΣΤΕ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΒΓΑΛΤΕ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΑΣ ΜΕ ΑΝΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΠΑΡΟΝ.

Βασίλειος Ναζλής

Υποστράτηγος ΕΛ.ΑΣ ε.α.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου