«Η Θράκη επανέρχεται εις την Μητέρα Ελλάδα», έγραψε η «Καθημερινή» στις 15 Μαΐου 1920, ανακοινώνοντας την έναρξη της προέλασης του ελληνικού στρατού την προηγούμενη ημέρα για την απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης.
Φέτος συμπληρώνονται αισίως 106 χρόνια από την απελευθέρωση και την ενσωμάτωση της περιοχής μας στον εθνικό κορμό και είναι η κατάλληλη στιγμή για ένα σύντομο μάθημα τοπικής ιστορίας για να μαθαίνουν οι νεότεροι και να θυμούνται οι παλαιότεροι.
Είναι αλήθεια ότι μέχρι το 1913, οι όροι «ανατολική» και «δυτική» Θράκη ήταν καθαρά γεωγραφικοί. Το φυσικό τους σύνορο ήταν ο ποταμός Έβρος και ο παραπόταμός του Τόνζος. Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-1913), η περιοχή της Δυτικής Θράκης πέρασε στη Βουλγαρία, ενώ η Ανατολική Θράκη παρέμεινε υπό οθωμανική διοίκηση.
Μετά το πέρας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1914-1918) και τις εδαφικές ανακατατάξεις που έλαβαν χώρα στη Βαλκανική Χερσόνησο, η Θράκη αποτέλεσε το μήλον της έριδος για τρία κράτη: την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Κατά τη διάρκεια της Συνδιάσκεψης Ειρήνης στο Παρίσι, ο Βενιζέλος περιέλαβε τη Θράκη στις διεκδικήσεις της Ελλάδας επικαλούμενος την ισχυρή παρουσία του ελληνικού στοιχείου στην περιοχή.
Το Ανώτατο Συμβούλιο των Συμμάχων στο Παρίσι επέβαλε την εκκένωση της Δυτικής Θράκης από τους Βούλγαρους στις 17 Σεπτεμβρίου 1919. Βάσει των αποφάσεων της συνδιάσκεψης του Σαν Ρέμο (Απρίλιος 1920), η Ελλάδα έλαβε το δικαίωμα της κατάληψης του συνόλου της Θράκης.
Ο Χαρίσιος Βαμβακάς (έμπιστος άνθρωπος του Ελ. Βενιζέλου), σε άριστη συνεννόηση με τον ίδιο τον Βενιζέλο, επέτυχε τελικώς να αποδοθεί και να ενσωματωθεί η ∆υτική Θράκη στην Ελλάδα. Έτσι, την 13η Μαΐου του 1920 ο Ελληνικός Στρατός υπό τον διοικητή Ζυμβρακάκη έλαβε τη διαταγή να κατευθυνθεί στην πόλη της Κομοτηνής, ώστε την 14η Μαΐου να βρίσκεται στην πρωτεύουσα του νομού Ροδόπης.
Στις 14 Μαΐου 1920 ξεκίνησαν πλέον οι επιχειρήσεις για την απελευθέρωση της Θράκης.
«Ξημέρωσε η χαραυγή και πήραμε τη Θράκη» είναι ο πρώτος στίχος από το τραγούδι που τραγουδούσε ο προελαύνων Ελληνικός Στρατός τις πρώτες πρωινές ώρες της 14ης Μαΐου του 1920, όταν εισήρχετο νικητής και απελευθερωτής στην ιστορική πόλη της Κομοτηνής.
Ο εφιάλτης της τυραννικής βουλγαρικής κατοχής είχε επιτέλους λάβει τέλος.
Ο συγγραφέας και ερευνητής τοπικής ιστορίας, Αντώνιος Ρωσσίδης στο «Χρονικό απελευθέρωσης της Δυτικής Θράκης» έγραψε χαρακτηριστικά: «Η ευφρόσυνη είδηση της αποφάσεως των συμμάχων μας για την κατάληψη της ∆υτικής Θράκης από τον Ελληνικό Στρατό έκανε φτερά και έγινε αμέσως γνωστή στους κατοίκους της. Στην Κομοτηνή, κατά την παραμονή της εισόδου του στρατού μας, όλοι ήξεραν ότι πλησιάζει η ώρα και μια ανείπωτη συγκίνηση και λαχτάρα ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπα όλων.
Εκείνη την αξέχαστη νύκτα κανένας δεν κοιμήθηκε. Όλη η πόλη έμοιαζε σαν να αγρυπνά σε ολονύκτια ακολουθία. Αποβραδίς και όλη τη νύκτα, άνδρες και γυναίκες πηγαινοέρχονταν και, με επικεφαλής τον δημαρχεύοντα Απόστολο Σούζο, προετοίμαζαν την υποδοχή του στρατού. Τα συνεργεία που στήθηκαν σε κεντρικά σπίτια έκοβαν και έραβαν ασταμάτητα ελληνικές σημαίες. Και άκουγες παντού γέλια, ευχές και χαρούμενα τραγούδια.
Και όταν οι πρώτες ηλιαχτίδες της 14ης Μαΐου του 1920 φώτισαν τον καταγάλανο ουρανό, όλη η πόλη βρέθηκε να πλέει στα γαλανόλευκα. Και ο λαός της Κομοτηνής ξεχύθηκε να προϋπαντήσει τους ελευθερωτές του με αλαλαγμούς και επιφωνήματα χαράς».
Χρόνια πολλά στην Θράκη μας, Χρόνια πολλά σε όλους μας!
Μαρίνα Κωστοπούλου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου